Berrak

Berrak, Arapça Barrāq (برّاق) — b-r-q (parlamak, ışık-yan-yansımak) kökünün mübalağalı sıfat-fiil formu — parlak, ışıklı, duru, temiz, açık, klasik halk-Arap-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Duru, temiz, aydınlık, açık manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-barq (şimşek; klasik halk-Arap doğa söz-yapısı), al-Burāq (klasik halk-İslamî sîret-tarihinde Hz. Peygamber'in Mi'rac-yolculuğunda söz-merkezi semâvî-yan-yapısı söz-yapısı; al-Isrā' wa al-Mi'rāj yan-bağlamı yan-bağlanır), al-burūq (parıltılar-çoğul), al-mubarrāq (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-İslamî sîret-tarihinde al-Burāq — Hz. Peygamber'in Mekke'den-Kudüs'e ve oradan-semâya-yolculuğunda (Mi'rac, 621 civarı) bindiği klasik halk-İslamî söz-merkezi semâvî-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (İsrâ 17:1 Subḥāna lladhī asrā bi-'abdihi laylan mina al-Masjidi al-Ḥarāmi ilā al-Masjidi al-Aqṣā yan-bağlamı yan-bağlanır). 76 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #394 sıradadır.

Arapça Barrāq (برّاق), b-r-q ("parlamak, ışık-yan-yansımak; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde b-r-q kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-barq — şimşek; klasik halk-Arap doğa söz-yapısı, al-Burāq — klasik halk-İslamî sîret-tarihinde Hz. Peygamber'in Mi'rac-yolculuğunda söz-merkezi semâvî-yan-yapısı söz-yapısı, al-burūq — parıltılar-çoğul, al-mubarrāq — yan-form söz-yapısı, al-ibrīq — ibrîk yan-yapı söz-yapısı yan-örgüsü") kökünün mübalağalı sıfat-fiil formu (fa''āl vezni; çok-parlak, sürekli-ışık-saçan) — parlak, ışıklı, duru, temiz, açık, klasik halk-Arap-İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Duru, temiz, aydınlık, açık manasında nitelendirir. Klasik halk-İslamî sîret-tarihinde al-Burāq — Hz. Peygamber'in Mekke'den-Kudüs'e ve oradan-semâya-yolculuğunda (Mi'rac, 621 civarı, Laylat al-Isrā' wa al-Mi'rāj) bindiği klasik halk-İslamî söz-merkezi semâvî-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Sünni söz-örgüsünde Hz. Cebrâ'îl'in Hz. Peygamber'i (bk. Cebrail maddesi yan-form söz-örgüsü Bakara 97 yan-bağlamı) Burāq-üzerinde semâya-yan-yansıttığı söz-yapısı yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: (1) İsrâ 17:1 Subḥāna lladhī asrā bi-'abdihi laylan mina al-Masjidi al-Ḥarāmi ilā al-Masjidi al-Aqṣā lladhī bāraknā ḥawlahu li-nuriyahu min āyātinā innahu Huwa al-Samī'u al-Baṣīr — "Kulunu bir-gece Mescid-i Harâm'dan, çevresini mübarek-kıldığımız Mescid-i Aksâ'ya yürüten [Allah], her türlü noksanlıktan münezzehtir; ona âyetlerimizi göstermek için [bunu yaptı]; şüphesiz O, işitendir, görendir" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî al-Isrā' wa al-Mi'rāj (Gece-Yolculuğu ve Mi'rac) söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; (2) Necm 53:13-18 Wa-laqad ra'āhu nazlatan ukhrā / 'Inda sidrati al-muntahā / 'Indahā jannatu al-ma'wā / Idh yaghshā al-sidrata mā yaghshā / Mā zāgha al-baṣaru wa-mā ṭaghā / Laqad ra'ā min āyāti rabbihi al-kubrā — "Onu bir-başka inişte gördü / Sidre-i Müntehâ yanında / Onun yanında Cennet-Me'vâ vardır / O zaman Sidre'yi kaplayan kapladı / Göz, ne kaydı, ne aştı / Andolsun ki Rabbinin en-büyük âyetlerinden gördü" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî Mi'rac-doktrinin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; (3) Ra'd 13:12 Huwa lladhī yurīkumu al-barqa khawfan wa-ṭama'an — "Şimşeği size korku ve umut olarak gösteren O'dur" yan-bağlamlı söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-İslamî tasavvuf-edebî söyleminde al-Burāq — Hz. Peygamber'in Mi'rac-yolculuğunda klasik halk-İslamî söz-merkezi söz-imgesi; klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünde Burāq-yan-yapı söz-yapısı klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Türk-Cumhuriyet söz-örgüsünde Berrak — klasik halk-Arap-İslamî zarafet söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Berrak-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Berrak-yârın-parlak-yan-yan-yansıyan-cemâli, Berrak-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Berrak-yârın-Mi'rac-Buraq-yan-yan-yansıyan-yan-yapısı yan-form söz-yapıları yer aldı. Berrak özellikle 1949'dan itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern kız adı oldu.