Erkek Bebek İsimleri

Alparslan

Yiğit, cesur, yürekli kimse

Göktuğ

Gök (sema) ve tuğ (sancak, hükümdar alameti) birleşiminden, gökyüzünün sancağı

Gökçe

Güzel, gösterişli kimse

Metehan

Hükümdar olan Mete

Yusuf

Allah artırsın, eklesin; Tanrı'nın ihsan ettiği

Kerem

Cömertlik, soyluluk, lütuf

Miran

Beyler, hükümdarlar; mirler

Atlas

Yunan mitolojisinde dünyayı omuzlarında taşıyan titan; haritalar kitabı

Ömer

Yaşama, yaşayış, hayat, canlılık

Aras

Kendisininmiş gibi sahip çıkılan, bulunmuş mal

Miraç

Yükselme, çıkma

Aslan

Aslan; cesaret ve liderliğin simgesi, kralın hayvanı

Kuzey

Dört ana yönden biri; güneyin karşıtı, şimal

Poyraz

Kuzeydoğudan esen soğuk rüzgâr

Alperen

Yiğit ve ermiş; cesur ve bilge erkek savaşçı

Eymen

Daha uğurlu, daha bereketli

Yiğit

Güçlü, yürekli, kahraman, alp

Aybars

Pars gibi güçlü, ay gibi parlak; eski Türk kağanlarından birinin adı

Güneş

Gezegenlere ve yer yuvarlağına ışık ve ısı veren büyük gök cismi

Çınar

Uzun boylu, kalın dallı, uzun ömürlü bir ağaç

Mustafa

Seçilmiş, seçkin

Ayaz

Gecenin soğuğu, durgun ve berrak hava

Ali

Yüce, ulu, yüksek

Doğa

Var olan her şeyin, canlı ve nesnelerin tümü

Hamza

Aslan, güçlü adam

Ahmet

Övülmeye layık, övülmüş

Mert

Yiğit, sözünün eri, dürüst

Cihan

Dünya, evren, kainat

Mehmet

Övülmüş, övgüye değer; Muhammet'in Türkçe söylenişi

Yaman

Güçlü, kuvvetli, yetenekli; yiğit

Emir

Buyruk, komut

Muhammed

Övülmüş, övgüye değer; Hz. Peygamber'in adı

Yağız

Esmer, koyu renkli; özellikle koyu doru atın rengi

Ege

Bir çocuğu koruyup gözeten kimse

Kaan

Hanların hanı, hükümdar, büyük hakan

Asil

Soylu, asil, kökenli, üstün karakterli

Deniz

Tuzlu büyük su kütlesi; yer kabuğunun çukur kısmı

İbrahim

İnananların, halkların babası

Karan

Kahraman, yürekli

Umut

Ummaktan doğan güven duygusu, ümit

Altay

Yüksek dağ; Türk ve Moğol halklarının ata yurdu olan dağ silsilesi

Kıvanç

Övünç, iftihar

Mete

Büyük Türk Hun İmparatoru. (M.Ö. 209-174)

Emirhan

Bey-hükümdar; emir + han bileşimi

Baran

Varan, ulaşan

Devran

Devran; *dawran* — dünya, felek, dönüşü (klasik tasavvuf jargonu)

Arda

Hükümdar veya kumandan asası

Doruk

Tepe, en yüksek yer, uç, zirve

Cihangir

Dünyaya egemen olan, dünyayı zapt eden hükümdar

Mahir

Hünerli, becerikli, elinden iş gelen kimse

Eren

Olağanüstü sezgileriyle birtakım gerçekleri gördüğüne inanılan kimse

Derin

Derinliği olan; düşünce ve duygu yoğunluğu taşıyan

Berat

Nişan, rütbe

Asaf

Vezir, danışman; Hz. Süleyman'ın veziri

Enes

Dostluk, yakınlık, sevgiyle bağlılık (Arapça anas kökü)

Hüseyin

Küçük sevgili

Hasan

Güzel, iyi, hayırlı

Alp

Yiğit, kahraman, cesur, bahadır kimse

Furkan

İyi ile kötü, doğru ile yanlış arasındaki farkı gösteren her şey

Kayra

Büyük bir kimseden gelen iyilik, ihsan

Talha

Zamk ağacı; verimli ve yumuşak ağaç

Efe

Batı Anadolu köy yiğidi

Abdullah

Tanrı’nın kulu

Adar

Erginlik, olgunluk

Adem

Dini inançlara göre ilk yaratılan insan ve ilk peygamber

İsmail

Tanrı'yı işiten

Kağan

Hanların hanı, hükümdar

Can

Ruh, hayat, can

Selim

Sağlam, kusursuz, doğru

Tuna

Tuna nehri; çok, bol, gür

Batuhan

Üstün gelen, gücü yeten, galip olan hükümdar

Alpaslan

Yiğit aslan; Selçuklu Sultanı Alp Arslan'ın adının halk söylenişi

Göktürk

İslamlıktan önce Orta Asya da yaşamış bir Türk ulusu

Kutay

Kutlu, uğurlu ay

Ensar

Yardımcılar; Hz. Peygamber'i Medine'de karşılayan Müslümanlar

Toprak

Yer kabuğunun canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü

Gökalp

Mavi gözlü yiğit; gök ve alp birleşiminden

Barış

Barışma işi

Egemen

Buyruğunu yürüten, bağımlı olmayan, hükümran

Buğra

Erkek deve; Karahanlı sultan unvanı

Mirza

Beyzade, asilzade; Fars-Hint geleneğinde soyluluk sanı

Burak

Hz. Muhammed'in Miraç Gecesi'nde bindiği kutsal binek

Çağatay

Yavru at, tay

Alper

Yiğit, kahraman erkek

Halil

Sadık, samimi, dost

Osman

Genç tarla kuşu; Osmanlı hanedanının kurucusu

Demir

Koyu renkli, kolay işlenen, dayanıklı, kullanılış yerleri çok maden

Ertuğrul

Doğru, dürüst ve yiğit; Osmanlı hanedanının kurucusu

Musa

Hz. Musa Peygamber; Ulu'l-Azm beş peygamberden biri

Salih

Elverişli, iyi, uygun, yakışır

Yakup

Erkek keklik

Murat

İstek, dilek, arzu

Yahya

"Tanrı lütufkârdır" anlamında bir söz

Alaz

Alev, ateş dili

Taha

Hz. Peygamber'e Kur'an'da hitap; Taha Suresi'nin adı

Ata

Baba, dede, soy büyüğü; manevi mürşid, atalarımızın izi

Boran

Bora; sert ve soğuk yağışlı rüzgâr fırtınası

Emre

Aşık, tutkun

Fatih

Fetheden, zafer kazanan

Alihan

Yüce hükümdar; Ali (yüce) ve Han (hükümdar) birleşiminden

Bilal

Su gibi ıslatan

Harun

Parlayan, ışıltılı; Hz. Harun peygamber

Bünyamin

Hz. Bünyamin; Yakup Peygamber'in en küçük oğlu, Hz. Yusuf'un kardeşi

Yasin

Kur'an-ı Kerim'in 36. suresinin adı; "Ey insan" anlamında hitap harfleri

Erdem

İyilik, doğruluk, yiğitlik gibi olumlu ahlaki nitelikler

Süleyman

Huzur, sükûn

Tunahan

Görkemli, gösterişli hükümdar

Azad

Özgür, hür, kurtulmuş; Kürtçe-Farsça hürriyet temalı klasik ad

İsa

Allah’ın yarlıgaması, mağfireti

Kadir

Kuvvetli, güçlü, kudret sahibi

Yavuz

İyi, güzel

Çağan

Bayram, kutlama, neşeli gün

Fırat

Fırat Nehri; Asurca/Akadca "geniş akarsu"

Mahmut

Övülmüş, övülmeye değer

Ramazan

Arabi ayların dokuzuncusu, oruç tutulan ay

Oğuzhan

Güçlü, kuvvetli hükümdar

Yunus

Ilık ve sıcak denizlerde yaşayan etçil memeli hayvan

Bedirhan

Dolunay gibi güzel olan hükümdar

Sarp

Çetin, sert, şiddetli

Bora

Genellikle arkasından yağmur getiren sert ve şiddetli fırtına

Atilla

Savaşçı kralın adı; ünlü Hun hükümdarı Attila

Eyüp

Çok ıstırap çeken kimse

Berkay

Sağlam ve güçlü kimse

Ediz

Ulu, yüce, değerli kimse; üstün karakterli

Melih

Güzel, şirin, sevimli

Güney

Dört ana yönden biri, Kuzey kutbuna karşı olan

Serhat

Sınır, hudut

Atakan

Hükümdar olan ata

İlyas

Kutsal kitaplarda adı geçen, yağmurlara hükmeden İsrail Peygamberi

Görkem

Gösteriş, heybet

Hakan

Hükümdarlar hükümdarı; Türk-Moğol unvanı

Kenan

Vaat edilmiş ülke

Eray

Yeni ay, hilal; ay'ın ilk parlak görünümü

Abdurrahman

Rahmet sahibi olan Tanrı'nın kulu

Teoman

Hun İmparatoru Mete´nin babası

Timur

Demir; sertleşmiş güç

Ebubekir

Hz. Ebu Bekir; Hz. Peygamber'in en yakın dostu, ilk halife

Kaya

Büyük ve sert taş kütlesi

Ağan

Gök cismi; akan yıldız, meteor, ağma

Azat

Özgür, kurtulmuş, serbest; Pers *azad* aristokrat hür

Ateş

Ateş, alev; yakıcı sıcaklık ve ışık

Bulut

Atmosferdeki su damlacıkları ve buz tanecikleri yığını

Ilgaz

Atın dört nala koşması

Özgür

Kendi kendine karar verme, davranma, hareket etme gücü olan

Ozan

Şair; halk ozanı

Akın

Düşman topraklarına toplu yapılan baskın; saldırı dalgası

Onur

Şeref, saygınlık

Kemal

Bilgi ve erdem bakımından olgunluk, yetkinlik, erginlik, eksiksizlik

Sultan

Padişah, hükümdar

Aziz

Ermiş, eren

Ömür

Yaşam süresi, hayat; ömrün uzunluğu

Derya

Deniz, büyük su; engin bilgi

Gökçen

Güzel, hoş kimse; ay yüzlü mavi gözlü güzel

Uygar

Kültürlü, eğitimli, görgü kurallarına uyan, medeni kimse

Akif

İbadet eden, ibadetle uğraşan kişi

Ekin

Ekilmiş tahılın filiz vermiş biçimi, tarlada bitmiş tahıl

Ayberk

Ay gibi güzel, sağlam güçlü kimse; Ay ve Berk birleşiminden

İshak

Hz. İshak Peygamber; Hz. İbrahim'in oğlu, Yahudi peygamberler silsilesinin atası

Muhammet

Övülmüş, çok övülen; Hz. Muhammed'in adının halk söyleyişi varyantı

Oğuz

Sağlam, gürbüz, güçlü delikanlı

Kerim

Cömert, eli açık; soylu, değerli

Berk

Sağlam, kuvvetli

Devrim

Toplumsal ya da bilimsel düzlemde köklü ve hızlı değişim

Mervan

Beyaz çakmak taşı; Emevi halifesi Mervan'ın adı

Semih

Cömert, eli açık

Yekta

Tek, eşsiz, benzersiz

Tahir

Temiz, pak

Gökay

Mavi gözlü kimse; gök ve ay birleşiminden

Ahmed

Hz. Peygamber'in ikinci adı; "en çok hamdeden, övgüye en layık"

Ferhat

Güçlüğü yenip bir yeri ele geçiren

İlke

Temel düşünce, temel kanı

Nur

Aydınlık, ışık, parıltı

Yılmaz

Yılmayan, bıkmayan, azimli, sebatlı

Elçin

Deste, tutam

Melikşah

Hükümdar şahı; Selçuklu Sultanı I. Melikşah

Samet

Çok yüksek, ulu

Uğur

İyilik getirdiğine inanılan belirti veya nesne; talih

Doğukan

Doğudan gelen; doğu insanı

Emrullah

Allah'ın emri, Allah'ın buyruğu

Orhan

Şehrin yöneticisi, hakimi

Selahattin

Dinine bağlı kimse

Şahin

Oldukça büyük boylu, yırtıcı kuş

Tarık

Sabah yıldızı; yolcu

Anıl

Amaç, erek, hedef; üstü kapalı niyet

Gökhan

Eski Türklerde gök Tanrısı

Emin

İnanılır, güvenilir

Tuğrul

Yırtıcı bir kuş

Evren

Gök varlıklarının tümü, kâinat

Alpay

Cesur, yiğit kimse

Serkan

Asil bir soydan gelen kimse

Metin

Sağlam, dayanıklı, güçlü

Recep

Gösterişli, heybetli

Sefa

Saflık, neşe, gönül rahatlığı

Cesur

Yürekli, korkusuz, atılgan; *jasur* — sağlam iradeli

Cihat

Allah yolunda mücadele; din uğrunda nefisle/düşmanla savaşma

Azem

Azim; büyük kararlılık sahibi, sebatkâr

Bekir

Sabahları erken kalkmayı alışkanlık edinen kimse

Demirhan

Demir gibi güçlü han — Türkçe birleşik isim

Halit

Sürekli, sonsuz, ebedi

Arslan

Aslan; Türk-Moğol askeri cesaret sembolü

Çağrı

Birini çağırma, davet

Giray

Giray; *Geray* — Kırım Hanları'nın hanedan onursal (1441-1783)

Sinan

Mızrak ucu; uzun, sivri silah

Cengizhan

Cengiz Han; *Chinggis Khaan* — Moğol imparatorluğunun kurucusu (1162-1227)

Sencer

Kale, istihkâm

Beytullah

Allah'ın evi; Kâbe için onursal isim

Çağlar

Çağlayan su; çağlar, dönemler

Esin

Esinti, rüzgar; ilham

Adnan

Bir yere yerleşip ikamet eden, mukim

Davut

Sevgili, aziz

Süreyya

Ülker yıldız kümesi; Pleiades

Veysel

Yalnız başına kalmayı seven, tek başına yaşayan dervişlere verilen ad

Sidar

Sidar; klasik Türkçü Kürtçü yumuşak söyleyiş yan yapı (gizli hazine, unisex)

Han

Türk hükümdar unvanı; kağana bağlı devlet başkanı

Serdar

Askerin başı, kumandan, komutan

Cuma

Cuma günü; haftanın toplanma cemaat günü

Müslüm

Müslüman; teslim olan, *muslim* — Kur'an'ın iman tipi mü'min

Malik

Malik; *Malik* — sahip, malik (Fatiha 4 *Malik yawmi al-din* bağlamı)

Nurullah

Allah'ın nuru; *Nuru'llah* — Saff 8'de Kur'ani terkip

Caner

Çok içten, sevilen, sevimli kimse

Faruk

Haklıyı haksızdan ayıran, adaletli

Mikail

Hz. Mikâ'il Meleği; rızkları bölüştürmekle görevli baş melek

Polat

Çelik, sertleşmiş demir

Agit

Agit; klasik Doğu-Anadolu-Kürdi yumuşak söyleyiş erkek adı

Koray

Ateşli, canlı, hareketli kimse

Eyyüp

Hz. Eyyub Peygamber; sabırlı imanın simgesi

İslam

Allah'a teslimiyet; din

Siraç

Siraç; *Siraj* — kandil, ışık (Hz. Peygamber'in *sirajan munira* onursal)

Resul

Allah'ın elçisi; Hz. Peygamber'in *al-Rasul* unvanı

Mertcan

Mertcan; *mert canlı, yiğit ruhlu* (Türkçü+Farsça birleşik isim, gizli hazine)

Arif

Çok anlayışlı, sezgili; tasavvufta Allah'ı bilen, gnostik

Noyan

Başkomutan, askeri soylu — Moğol-Türk kavram

Sedat

Doğruluk, hatasızlık

Ekrem

En cömert; Allah'ın *al-Akram* sıfatından

Ilgın

Akdeniz iklimi ağaççığı; sahil bitkisi

Doğan

Doğan, dünyaya gelen

Levent

Boylu boslu yakışıklı kimse

Kürşat

Yiğit, alp

Mesut

Mutlu, sevinçli, bahtiyar

Rıdvan

Razı olma, hoşnutluk, memnuniyet

Abdülkadir

Kudretli ve güçlü olan Tanrı'nın kulu

Azer

Azar; *ateş* — En'am 6:74 *Wa-idh qala Ibrahimu li-abihi Azar* (Hz. İbrahim'in babası merkezi)

Bilgehan

Bilgehan; *bilge + han* — bilgili hükümdar (Türkçü Cumhuriyet türetimi)

Cemal

Yüz güzelliği, güzellik

Ayhan

Ay hükümdarı; ay + han bileşimi

Kartal

Kartal; *yırtıcı iri kuş, eagle* (Türkçü)

İmran

Hz. İmran; Hz. Meryem'in babası, Al-i İmran Suresi'nin adı

Yasir

Kolay, kolaylık saçan — Hz. Yasir, ilk İslam şehidi

Abdulkerim

Kerim Allah'ın kulu; cömertlik sahibi

Abdulsamet

*'Abd al-Samad* — Sığınak-Allah'ın kulu (birleşik isim; Ihlas 112:2 bağlamı)

Nuh

Hz. Nuh Peygamber; Tufan-anlatısının baş figürü, *ulu al-'azm*'dan

Ulaş

Amacına-ermiş, isteğine kavuşmuş; Türkçü modern fiil türetimi

Ercan

Yiğit, canlı, cesur kimse

Gökmen

Sarışın, mavi gözlü; Türkçü gök tonlama geleneğinden

Celal

Yücelik, ululuk, değer

Asım

Günahtan çekinen, koruyucu; *al-'Asim* — Allah'ın koruması

İdris

Meyvesi hoş kokulu, kerestesi güzel bir kiraz türü

Hamit

Övülmeye değer

Kasım

Ayıran, bölen, taksim eden

Bayram

Ulusal veya dinsel bakımdan önemi olan, kutlanan gün

Ala

Alaca, karışık renkli; çok güzel

Aydın

Işıklı, pırıltılı, aydınlık

Aycan

Ay-can; *ey sevgili* — gök aydınlığı ile sevgili ruh terkibi

Aytuğ

Ay sancağı, ayın bayrağı — Türkçe birleşik isim

Cemil

Güzel, hoş görünüşlü

Meriç

Doğa ve coğrafya esintili, sınır nehrine adanmış isim

Mücahit

Din uğruna savaşan, uğraşan, savaşçı

Savaş

Silahlı çatışma

Cem

Hükümdar, şah

Abdulbaki

Baki olan Allah'ın kulu; *'Abd al-Baqi* — *al-Baqi* İsm-i Hüsna kök ailesi

Erdal

Genç kimse

Agah

Bilen, uyanık, farkında

Özcan

Gerçekten dost olan, candan

Şeyhmus

Şeyh-Musa; Hz. Musa'nın manevi mirasını taşıyan

Turan

Turancılığın amaçladığı tüm Türklerin birleşik ülkesi

Emrah

Saz çalıp oynayan

Selman

Selamet-ehli, barış içinde olan; *Salman al-Farisi* — büyük sahabi

Erkan

Yiğit, erkek soydan gelen kimse

Eşref

Çok onurlu, çok şerefli kimse

Burhan

Kanıt, delil, ispat

Evrim

Evrim; ağır ağır kendiliğinden değişim — modern Türkçü bilim geleneği

Murathan

Murat-han, arzulanan han — Arapça 'murat' + Türkçe 'han'

Alican

Yüce, ulu dost

Denizhan

Denizhan; *Eski Türklerde deniz Tanrısı* (Türkçe birleşik isim)

İhsan

İyilik etme, iyilik

Merih

Mars gezegeni — Arap-Pers astronomi adı

Özgü

Kutsal, özel, has, biricik

Selahaddin

Selahaddin; *Salah al-Din* — dinin iyiliği (Kudüs fatihi yan mirası; bk. *Salahattin* maddesi)

Behram

Merih yıldızı, Mars — Bahram V Gûr bağlamı

Nihat

Doğa, huy, yaradılış

Oktay

Ok gibi güçlü olan eşsiz kimse

Serhan

Baş kağan, baş hükümdar

Enver