Devrim

Devrim, Türkçe dev- (dönmek, çevirmek) ve -im (isim eki) birleşiminden Cumhuriyet sonrası türetilmiş, toplumsal-siyasal-bilimsel düzlemde köklü ve hızlı değişim; revolution anlamındaki bir Türkçe sözcüktür. Türk Dil Devrimi'nin başarılı ürünlerinden biridir; inkılâp (Arapça) yerine kullanılan ve Atatürk dönemi laik-Cumhuriyetçi ideolojinin merkezî kavramlarındandır. Aynı zamanda hem erkek hem kız adı olarak kullanılan unisex bir tercihtir. 1956'dan TÜİK kayıtlarında izlenir; 2025'te #247 sıradadır.

Türkçe Devrim, dev- (Eski Türkçe "dönmek, çevirmek, alt-üst etmek") fiilinden -im (isim-yapan ek) ile türetilmiştir — "köklü dönüşüm, alt-üst-oluş." Aynı kökten devirme (dönüştürme), devir (zaman-dönemi; Eski Türkçe devr'den), devran (dönem) türetilmiştir. Cumhuriyet'in Türk Dil Kurumu tarafından Türkçeleştirme dalgasında inkılâb (Arapça q-l-b kökünden "alt-üst etme") yerine önerilen Türkçe karşılıktır. Atatürk döneminde Türk Devrimi (Türk inkılâbı) terimi standart hâle gelmiştir; Devrim Yasaları, Devrim Stadyumu, Devrim Tarihi gibi terkipler Cumhuriyet kültürünün kurucu kavramlarındandır. Kişi adı olarak hem erkek hem kız için kullanılır; Cumhuriyet aydın-laik kuşağının sevdiği bir tercihtir.