Garip, Arapça kökenli bir addır ve 'yabancı, gurbette olan; kimsesiz, yoksul' anlamına gelir; halk edebiyatında sılasından ayrı düşen âşığın adıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2022: #472).
Deneyin
Garip İsminin Anlamı ve Kökeni
Garip, Arapça garib sözcüğünden gelir ve 'yabancı, gurbette olan, vatanından uzak düşmüş' anlamına gelir; Türkçede 'kimsesiz, yoksul' ve 'dokunaklı, hüzün veren' anlamlarıyla da kullanılır. Hz. Peygamber'in 'İslam garip başladı, garip olarak dönecek; ne mutlu o gariplere' hadisi (Müslim, İman 232) adın manevi yönünü besler. Halk edebiyatında garip, sılasından ayrı düşen âşıktır; Âşık Garip hikâyesi bu geleneğin en bilinen anlatısıdır. TÜİK kayıtlarında Garip ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1857 yılında 85. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2022 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.
Arapça garib, hem 'yabancı olmak, sıladan uzak düşmek' hem de 'güneşin batması' fikrini taşıyan bir kökten gelir; 'yabancı, sılasından uzak, gurbette olan' anlamındaki klasik bir addır. Aynı kökten gurbet (sıladan uzaklık), gurub (güneşin batışı), garp (batı) ve Kuzey Afrika'nın eski adı Mağrip (güneşin battığı yer) gelir: hepsi gözden uzaklaşan, kaybolan bir şeyi anlatır. Anadolu halk söyleyişinde garip hem gurbetteki yolcuyu hem de çaresiz, kimsesiz kişiyi anlatır. Türkçede sözcük zamanla 'tuhaf, alışılmadık' anlamını da kazanmıştır; yabancı olan, alışılmadık sayılmıştır.
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Garip İsminin 2 Farklı Anlamı
Gurbette olan, yabancı
ArapçaAsıl anlamı vatanından uzak düşmüş kişidir; gurbet ve mağrip (batı, güneşin battığı yer) aynı köktendir. Halk şiirinde garip, sılasından ayrı düşen âşıktır; Âşık Garip hikâyesi bu geleneğin başyapıtıdır. Ad hüzünlü bir derinlik taşır.
Tuhaf, alışılmadık
Arapça (Türkçe kullanım)Türkçede garip aynı zamanda tuhaf ve şaşırtıcı demektir; garip bir durum deyimi bu anlamdadır. Yabancı olan zamanla alışılmadık anlamına da gelmiştir. İki anlam da tanıdık olmama fikrinden doğar.
Garip İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Garip isminde öne çıkan iki özellik:
Huzur
Huzur, bu ismin taşıdığı en güçlü nitelik. Telaşa kapılmayan, sesini yükseltmeden dinleten, ortamı yatıştıran bir varlık. Türkçede bu nitelik genellikle suya benzetilir.
Bilgelik
Doğru soruyu sorabilmek, çok cevap bilmekten önce gelir burada. Hazır olmadığı konuda susan, aceleyle hüküm vermeyen bir olgunluk.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Garip, klasik Anadolu söyleyişinin köklü bir adıdır; gurbet ve yalnızlık duygusunu bir kişi adında taşır. TÜİK kayıtlarında Garip ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1857 yılında 85. sırayla zirvesine çıkmıştır. 20. yüzyıl boyunca yavaş yavaş geriledi ve 1950'lerden sonra 400'lü sıralara indi. Son olarak 2022 yılı verilerinde 472. sırada yer almıştır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 19.000 kişiden biri
- 3.586 erkek · 1.007 kadın
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Garip adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Garip adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Garib klasik İslami söyleyişte çok katmanlı bir kavramdır. Hz. Peygamber'in "Dünyada bir garip veya yolcu gibi ol" (Kün fi'd-dünya ke-enneke garibun ev abiru sebil — Buhari, Rikâk 3) hadisi mü'minin dünyaya bağlılığının manevi sınırını çizer. Klasik tasavvuf düşüncesinde gurbet-i ervah (ruhların gurbeti) — ruhun gerçek vatanından (ilahi huzurdan) ayrı düşmüş olma hali — temel motiflerdendir. Mevlana'nın Mesnevi'sinin açılış beyitleri olan Nay'in inlemeleri bu manevi gariblik duygusunun klasik Pers-Türk tasavvuf edebiyatındaki en yüksek ifadesidir.
Benzer İslami adlar için:
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaالغريب (el-Ğarib)
- Türkçe (diğer yazımlar)Garip / Garib / Gariban