Muammer
Anlam ve Köken
Muammer, Arapça mu'ammar (معمر) — '-m-r (uzun yaşamak) kökünün edilgen sıfat formu — "ömrü uzatılmış, çok yaşamış, uzun ömürlü" anlamını taşır. Kur'an'da Yasin Suresi 68. ayette wa man nu'ammirhu nunkkis-hu fī'l-khalq ("Kime uzun ömür verirsek, yaratılışta onu tersine çeviririz") ifadesinde kökle ilgili kullanım yer alır. Türk-İslam dindar ailelerin sevdiği uzun-ömür dilek-niyetli bir tercihtir. 143 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #414 sıradadır.
Arapça mu'ammar (معمر), '-m-r ("uzun yaşamak; mamur etmek") kökünün ettirgen-edilgen sıfat formudur — "ömrü uzatılmış, çok yaşatılmış."; aynı kökten Ömür (yaşam süresi), al-Mu'ammar (uzun ömür verilmiş kişi), imâr (yapım), al-'umrān (medeniyet — İbn Haldun terimi). Kur'an'da Yasin 68 ve Bakara 96 (yu'ammaru alfa sana — bin yıl yaşatılmak), Hac 5 ve Fâtır 11 ayetlerinde kökün çeşitli formları geçer. Muammer adı koymak "Allah'ın bahşettiği bereket-uzun ömrün canlı tezahürü" niyetini yakıştırır.
Popülerlik
Muammer, 1883'ten itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Osmanlı-Türk ailelerinin sevdiği klasik bir uzun-ömür dilekli erkek adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #414 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Mu'ammar (uzun ömür verilmiş), insanın yaşam süresinin Allah'ın takdirinde olduğunu vurgulayan İslamî kavramdır. Hz. Peygamber'in "Hayırlı insan ömrü uzun ve ameli güzel olandır" (Tirmizi, Zühd) hadisi, uzun ömrün hesap-verebilirlik içinde değerlendirilmesi vurgusunu taşır. Türk-İslam ailelerinde Muammer adı koymak çocuğa uzun-bereketli yaşam ve Allah'ın takdir-rahmetinin uzun süre eşlik etmesi niyetini yakıştırır. Ömür, Ömer, Muammer, Mamure aynı kök ailesinin Türk-İslam karşılıklarıdır.
Kur'an-ı Kerim'de: Yasin Suresi, 68. Ayet
Kime uzun ömür (nu'ammirhu) verirsek, yaratılışta onu tersine çeviririz. Hâlâ akıllarını kullanmıyorlar mı?
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Yasin 68, Bakara 96, Hac 5, Fâtır 11
'-m-r kökünün uzun-ömür anlamlı türevleri Kur'an'ın çeşitli ayetlerinde geçer; Yasin 68 "uzun ömür verilenin yaratılışta gerilemesi" ile yaşlanmanın doğal sonuçlarına atıfta bulunur. Bakara 96 yu'ammaru alfa sana (bin yıl yaşatılmak) deyimi ölüm-korkusunun keskin betiminin bir parçasıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMu'ammar (معمر)
- FarsçaMo'ammar
- UrducaMuammar
- BoşnakçaMuamer
Ünlü İsimdaşlar
Muammer Karaca
TiyatroTürk tiyatrosunun tanınmış komedi oyuncusu (1906-1978); Karaca Tiyatrosu'nun kurucusu.