Bahri

Bahri, Arapça baḥrī (بحري) — al-baḥr (deniz) sözcüğüne -ī nisbet eki getirilerek türetilmiş — denizle ilgili, denize-ait anlamına gelir. al-baḥr Kur'an'ın çok geçen kavramlarından biridir: Marajalbaḥrayni yaltaqiyān (Rahman 19 — iki denizi birbirine ulaşacak şekilde salıvermiştir), al-baḥr al-masjūr (Tûr 6 — kaynayan deniz). Tarihsel olarak al-baḥriyya Memlük döneminde (1250-1382) Mısır'da Kahire-Nil'de konumlanmış askerî kategori-adıydı (Bahri Memlükleri). Türk-İslam erkek-adlandırma geleneğinde deniz-yiğidi, denizci yakıştırmasıyla yerleşmiştir; 169 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #423 sıradadır.

Arapça baḥrī (بحري), al-baḥr ("deniz, büyük su-kütlesi"; b-ḥ-r kökünden) sözcüğüne -ī nisbet (aidiyet) eki getirilerek türetilmiş sıfat formudur — denizle ilgili, denize-ait. Aynı kökten al-baḥr (deniz; çoğul biḥār, abḥur), al-baḥriyya (denizcilik; ayrıca Memlük dönemi askerî kategori), al-bāḥir (denizci, gemici), al-baḥrayn (iki-deniz; coğrafi-isim olarak Bahreyn ülke-adı), al-mubḥir (gemici, yelkenli) türetilmiştir. al-baḥr sözcüğü Kur'an'da 32 kez geçer; en bilinen ayetler: Marajalbaḥrayni yaltaqiyān; baynahumā barzakhun lā yabghiyān (Rahman 19-20 — iki denizi birbirine ulaşacak şekilde salıvermiştir; aralarında bir engel vardır, birbirini aşmazlar), al-baḥr al-masjūr (Tûr 6 — kaynayan deniz), al-fulk al-mashḥūn (Yâsîn 41 — yüklü gemiler). Tarihsel olarak Bahri Memlükleri (Memâlik-i Bahriyye, 1250-1382) Mısır'da Nil'de Roda Adası'nda konumlanmış Kıpçak-Türk asıllı asker-kuşağıydı; Memlük Sultanlığı'nın ilk hanedanı oldu, Hıttîn savaşı sonrası bölgede Moğol-İlhanlı yayılmasını durduran 'Ayn Jālūt zaferinin (1260) ordusunu oluşturdu. Türkçeye Osmanlı medrese-edebî yoluyla Bahrî (yumuşak söyleyişle Bahri) yerleşmiştir.