Birol
Anlam ve Köken
Birol, Türkçe bir (tek, biricik) ve ol (olmak emir-fiili) sözcüklerinin birleşiminden biricik-ol, eşsiz-ol anlamına gelir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; Birgül, Bircan, Birgün gibi bir- kökenli adların ailesinden bir üyedir. Türkçü-romantik karakter-yakıştırması taşıyan modern bir addır; doğrudan dini-bağlamı yoktur. 92 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #434 sıradadır.
Türkçe Birol, iki Türkçe unsurun yan-yana getirilmesinden oluşan modern bir erkek-adı türetimidir: bir (Eski Türkçe bir — sayı: 1; mecazen biricik, tek, eşsiz) ve ol- (olmak emir-fiili). Bu sıfat/sayı + fiil compound yapısı Cumhuriyet dönemi Türkçeleştirme türetimlerinin tipik formülüdür; benzer örnekler: Birgül (bir-gül), Birgün (bir-gün), Erol (er-ol), Engin (en-gin), Onur (onur). Türkçü-romantik biricik-ol, eşsiz-ol dileğini taşır; özellikle 1930-1980 arası laik-Türkçü orta-tabaka erkek-adı kataloğunun parçasıdır. Birol doğrudan dini-Arapça referans taşımaz; saf Türkçe Cumhuriyet kuşağı türetimidir.
Popülerlik
Birol, 1934'ten itibaren TÜİK kayıtlarında görünür ve Cumhuriyet'in laik-Türkçü kuşağının sevdiği erkek adı oldu. 1950-1990 arası popüler tercihler arasında 100-300 sıralarında yer aldı; 2000'lerden sonra modaları azalan eski-kuşak Türkçe-erkek adlarının ortak akıbetini paylaştı. 2025'te #434 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (anlam karşılığı)Bir-Ol / Biricik-Ol
- AzericeBirol
Ünlü İsimdaşlar
Birol Ünel
SinemaTürk-Alman karakter oyuncusu (1961-2020); Fatih Akın'ın *Duvara Karşı / Gegen die Wand* (2004) filminin başrolüyle Avrupa-sinema ödülleri kazandı; çağdaş Avrupa sinemasının önde gelen Türk yüzlerindendir.
Birol Güven
Televizyon yapımcısıTürk dizi-sektörünün 2000'ler-sonrası yapımcılarından; *Avrupa Yakası*, *Hayat Bilgisi* gibi popüler dizilerin yapımcılığını üstlendi.