Cavit

Cavit, Farsça cavid — javidan / javid (sonsuz, ebedi, daimi) anlamına gelen Pers-Hint-İran kökenli sözcükten — sonsuz, ölümsüz, ebedi kalıcı anlamlarına gelir. Klasik Pers edebiyat felsefe geleneğinde javidani (ebedilik) ölümsüzlük felsefesinin merkez kavramlarındandır. Firdevsi'nin Şahname'sinde (1010) javidan-Iran (ebedi-İran), javidan-payandeh (sonsuz yaşayan) gibi terkipler standart söyleyişindandır. Türkçeye Osmanlı edebi yoluyla yerleşmiş, dindar Anadolu ailelerinin sevdiği erkek adıdır. Cumhuriyet'in maliye nazırı Mehmet Cavit Bey (1875-1926) ile özdeşleşen modern Türk siyaset tarih hatırasının da bir parçasıdır.

Cavit, Farsça câvîd (câvidân) sözcüğünden gelir — sonsuz, ebedî, ölümsüz. Aynı kökten câvidânî (ebedîlik) türer ve kavram klasik Fars edebiyatının anahtar temalarından biridir. Firdevsî'nin 1010'da tamamladığı Şehnâme'sinde ölümsüzlük arayışı baştan sona işlenir; ad da bu geleneğin içinden gelir. Tasavvuf yorumlarında "câvidân mana" gibi tamlamalarla kalıcı olanın geçici olandan ayrılması anlatılır. Arapçada aynı kavramın karşılığı hulûd (ebedîlik) sözcüğüdür ve Kur'an'da cennet ile cehennemin sürekliliği anlatılırken sık sık geçer; cennet ehli için tekrar tekrar "orada ebedî kalıcıdırlar" denir. Ancak Cavit doğrudan Farsçadan gelir; Arapça Hâlid (Halit) adının Farsça karşılığı sayılabilir.