Eyyüp
Anlam ve Köken
Eyyüp, İbranice Iyyov (איוב) — Arapçaya Ayyūb (أيوب) olarak geçti. İslam'ın 25 Kur'anî peygamberinden biri; Tevrat-İncil-Kur'an üç İbrâhîmî dinin ortak peygamber-figürü. Adı Kur'an'da 4 ayrı yerde geçer: Nisa 163, En'âm 84, Enbiya 83-84, Sâd 41-44. Eyüp Peygamber'in sabrı (Sabr-ı Eyyūb) İslamî-İbrâhîmî inanç-dünyasının merkez sembollerinden biridir — uzun yıllar süren ağır hastalık ve maddi-yıkımlara rağmen imanını-şükrünü sürdürmesi sabır-iman idealinin örneğini oluşturur. İstanbul-Eyüp Sultan Camii ve türbesi (Hz. Peygamber'in sahabilerinden Ebu Eyüp el-Ensârî'nin makamı) Türk-İslam dini-coğrafyasının önemli ziyaret-merkezlerindendir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #332 sıradadır.
İbranice Iyyov (איוב), Tevrat'taki Eyüp Kitabı'nın (Sefer Iyyov) baş-figürünün adıdır; etimolojisi tartışmalıdır — bir görüş eski Sami ay-y-w-b kökünden "düşman, eziyet-edilen" anlamını öne sürer (Eyüp'ün şeytan tarafından sınanması bağlamı), başka bir görüş ise Allah'a-dönen, hep-tövbe-eden anlamını işaret eder. Arapçaya Ayyūb (أيوب) olarak geçti; Eyüp Kitabı (Tevrat) ve Kur'an'daki Eyüp anlatısı paylaşılan İbrâhîmî peygamber-anlatısının iki farklı din-versiyonudur. Aynı kökten Awwāb (Allah'a-dönen, çok-tövbe-eden — Hz. Eyüp ni'ma al-'abd; innahu awwāb — Sâd 44'te Eyüp'e atfedilir). Sabr-ı Eyyūb (Eyüp'ün Sabrı) terkibi Türk-İslam halk dilinin yerleşik ifadelerindendir; Hz. Eyüp'ün uzun yıllar süren cüzzam-sınamasına ve maddi-yıkımlarına rağmen Allah'tan razı kaldı (radhī'a 'an Rabbihi) idealinin sembolüdür.
Popülerlik
Eyyüp, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik peygamber-isimlerinden biri olarak görünür ve ilk yıllarda 100-300 sıralarında popülerdi. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 100-400 sıralarında istikrarlı kaldı; özellikle İstanbul-Eyüp Sultan ziyaret-geleneğinin canlılığı adın görünürlüğünü pekiştirdi. 2025'te #332 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Eyüp Kur'anî 25 peygamberden biri ve Tevrat-İncil-Kur'an İbrâhîmî dini-geleneğinin ortak peygamber-figürüdür. Sabr-ı Eyyūb (Eyüp'ün Sabrı) terkibi Türk-İslam halk-dilinin merkez deyimlerinden — uzun-süren sınamalara karşı imanı-koruma idealinin sembolüdür. Hz. Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin İstanbul'daki türbesi (Eyüp Sultan Camii) Türk-İslam manevi-coğrafyasının kalıcı bir parçası oldu; padişah-tahta-çıkışlarında kılıç kuşanma töreni Eyüp Sultan'ın türbesinde yapılırdı (1444-1922 arası). Türk-İslam ailelerinde Eyyüp adı koymak, çocuğa Hz. Eyüp Peygamber'in sabırlı-imanlı manevi mirasını yakıştırma niyetini taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Sâd Suresi, 41. Ayet
Kulumuz Eyüp'ü de an. Hani Rabbine: 'Şeytan bana yorgunluk ve azap dokundurdu' diye seslenmişti.
Tarihi Figürler
Hz. Ebû Eyyûb el-Ensârî
yaklaşık 590-670, Mekke / Medine / İstanbulHâlid ibn Zayd ibn Kulayb el-Ensârî, Ebû Eyyûb kunyesiyle anılır. Hicret sırasında Hz. Peygamber'in Medine'de evinde misafir-edildiği büyük Sahabe-Ensâr lideri. Hz. Peygamber'in en yakın savaşçılarından; Bedir, Uhud ve diğer önemli savaşlarda yer aldı. 670'te (yaklaşık 80 yaşında) Yezid'in komutasındaki Bizans-İstanbul kuşatmasında hastalanarak şehit düştü; vasiyet-i üzerine İstanbul'un en yüksek mevkisine defnedildi. 1453'te Fatih Sultan Mehmed'in mezarını yeniden bularak yaptırdığı Eyüp Sultan Camii ve Türbesi Türk-İslam dini-coğrafyasının en önemli ziyaret-merkezlerindendir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Sâd 41-44 (Hz. Eyüp'ün sabrı)
Wa'dhkur 'abdanā Ayyūba idh nādā rabbahu annī massaniya al-shayṭānu bi-nuṣbin wa 'adhāb. Urkuḍ bi-rijlika hādhā mughtasalun bāridun wa sharāb. Wa wahabnā lahu ahlahu wa mithlahum ma'ahum raḥmatan minnā wa dhikrā li-ūli al-albāb. Wa khudh bi-yadika ḍighthan fa-ḍrib bihi wa lā taḥnath; innā wajadnāhu ṣābiran ni'ma al-'abd; innahu awwāb — "Kulumuz Eyüp'ü de an... Şüphesiz biz onu sabırlı bulduk; ne güzel bir kul, gerçekten o Allah'a yönelendi (awwāb)." Sâd 41-44, Hz. Eyüp'ün Kur'anî hikâyesinin en kapsamlı anlatımıdır.
Kur'an-ı Kerim — Enbiya 83-84
Wa-Ayyūba idh nādā rabbahu annī massaniya al-ḍurr wa-Anta arḥamu al-rāḥimīn. Fa-stajabnā lahu fa-kashafnā mā bihi min ḍurr wa-ātaynāhu ahlahu wa-mithlahum ma'ahum raḥmatan min 'indinā wa-dhikrā li-l-'ābidīn — "Eyüp Rabbine seslendi: 'Bana hastalık dokundu; sen merhametlilerin en merhametlisisin'. Biz de duasını kabul ettik..." Hz. Eyüp'ün dua-anlatısının ikinci Kur'anî metnidir.
Uluslararası Karşılıkları
- İbraniceIyyov (איוב)
- ArapçaAyyūb (أيوب)
- FarsçaAyyūb
- İngilizceJob
- İspanyolcaJob
- AlmancaHiob / Job
- RusçaIov (Иов)
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Eyüp Peygamber
Dini figürİslam'ın 25 Kur'anî peygamberinden biri; Tevrat-İncil-Kur'an üç İbrâhîmî dinin ortak peygamberidir. Uzun yıllar süren ağır hastalık (cüzzam) ve maddi-yıkımlara rağmen imanını ve şükrünü sürdürdüğü için *Sabr-ı Eyyūb* (Eyüp'ün Sabrı) terkibi İslamî-İbrâhîmî sabır-imanın evrensel sembolü oldu.
Hz. Ebû Eyyûb el-Ensârî
SahâbîHz. Peygamber'in en yakın sahâbîlerinden, Hicret sırasında Hz. Peygamber'i Medine'de evinde misafir eden Ensâr-lideri; 670'te (yaklaşık 80 yaşında) Bizans-İstanbul kuşatmasında şehit düştü ve İstanbul-Eyüp'te defnedildi. Eyüp Sultan Türbesi Türk-İslam dini-coğrafyasının önemli ziyaret-merkezlerindendir.
Eyyüp İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Eyyüp isminin en çok kullanıldığı iller.