Faris
Anlam ve Köken
Faris, Arapça Fāris (فارس) — f-r-s (at-binmek, süvari-olmak) kökünün etken-sıfat-fiil formu — atlı, süvari, ata-binebilen, klasik halk-Arap-İslam cavalry-onursal söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-furūsiyya (süvarilik, klasik İslamî at-binme-sanatı söz-yapısı), al-faras (at), al-fursān (süvariler-çoğul), Furṣa (yan-form söz-yapısı), al-iftirās (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik İslamî söz-örgüsünde al-furūsiyya — klasik İslamî at-binme-sanatı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge: klasik Memlûk-Eyyûbî-Selçuklu döneminde Kitāb al-Furūsiyya (Süvarilik-Kitabı) yan-form eserleri klasik İslamî bilim-edebiyatının söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-Arap söz-örgüsünde al-Fāris al-Sharīf (asîl-süvari) yan-form söz-yapısı klasik halk-onursal söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı söz-yapı Fāris/Fars — Pers-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Arap-Pers ortak söz-örgüsünde Fāris — Pers-İran-yan-yapı söz-yapısı; bk. Fars-Türk-yan-yapı); klasik halk-İslam söz-örgüsünde Hz. Selmân-ı Fârsî yan-bağlamı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (Hz. Peygamber'in Salmān minnā Ahl al-Bayt hadis-yan-bağlamı söz-merkezi söz-yapısı). 168 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #423 sıradadır.
Arapça Fāris (فارس), f-r-s ("at-binmek, süvari-olmak; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde f-r-s kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-furūsiyya — süvarilik; klasik İslamî at-binme-sanatı söz-yapısı, al-faras — at, al-fursān — süvariler-çoğul, Furṣa — yan-form söz-yapısı, al-iftirās — yan-form söz-yapısı, al-mufarras — yan-form söz-yapısı, al-firāsa — yan-form söz-yapısı; İslâmî firâset söz-yapısı yan-bağlanır yan-örgüsü") kökünün etken-sıfat-fiil formu — atlı, süvari, ata-binebilen, klasik halk-Arap-İslam cavalry-onursal söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik İslamî söz-örgüsünde al-furūsiyya — klasik İslamî at-binme-sanatı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge: klasik Memlûk-Eyyûbî-Selçuklu döneminde Kitāb al-Furūsiyya (Süvarilik-Kitabı) yan-form eserleri klasik İslamî bilim-edebiyatının söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Memlûk döneminde al-furūsiyya — savaş-sanatı (kılıç, ok-yay, mızrak, kalkan-yan-yapı söz-yapısı) söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Arap söz-örgüsünde al-Fāris al-Sharīf (asîl-süvari), al-Fāris al-Mughwar (yan-form söz-yapısı), al-Furūsiyya al-'Arabiyya yan-form söz-yapıları klasik halk-onursal söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı söz-yapı Fāris/Fars — Pers-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Arap-Pers ortak söz-örgüsünde Fāris — Pers-İran-yan-yapı söz-yapısı; klasik halk-Arap-Sasânî söz-örgüsünde al-Fāris — Pers-yan-yapı yan-yorumlu söz-yapısı yan-bağlanır; klasik İslamî söz-örgüsünde Hz. Selmân-ı Fârsî [öl. 656] söz-merkezi sahabi-figürün söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır — Hz. Peygamber'in Salmān minnā Ahl al-Bayt ("Selmân bizden, Ehl-i Beyt'tendir") onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi). Klasik halk-İslamî sîret-tarihinde al-Fāris al-A'ẓam — Hz. Ali ibn Ebî Tâlib (599-661) onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sünni-tasavvuf-jargonunda Asad Allāh al-Ghālib — Hz. Ali'nin onursal-yan-form söz-yapısı yan-bağlanır). Klasik halk-İslamî tasavvuf-edebî söyleminde fursān al-Ḥaqq (Hak-süvarileri — yan-form söz-yapısı), fursān al-'aşk (aşk-süvarileri), fursān al-'ārifīn (âriflerin-süvarileri) yan-form söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Fâris / Faris yan-formunda yerleşmiştir. Faris özellikle 1857'den itibaren dindar Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik onursal-yan-yapı erkek adı oldu.
Popülerlik
Faris, 1857'den itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik onursal-yan-yapı erkek adı şeklinde görünür. 19-20. yüzyıllarda 250-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #423 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Fāris/al-furūsiyya söz-yapısı klasik İslamî at-binme-sanatı söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; klasik Memlûk-Eyyûbî-Selçuklu döneminde Kitāb al-Furūsiyya yan-form eserleri klasik İslamî bilim-edebiyatının söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır. al-Fāris al-A'ẓam — Hz. Ali ibn Ebî Tâlib (599-661) onursal-yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. Hz. Selmân-ı Fârsî (öl. 656, klasik sahabi-Ehl-i Beyt-yan-yan-onursal) yan-bağlanır. Türk-İslam ailelerinde Faris adı koymak, çocuğa klasik İslamî al-furūsiyya kavramına nisbet, süvari-yan-yansıyan-mü'min, klasik halk-onursal-cesur-yan-yapı, Hz. Ali-yan-yansıyan-onursal karakter-niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Tarihi Figürler
Hz. Selmân-ı Fârsî
öl. 656, klasik İslamî sahabi söz-merkezi figürüPers-İslâhî asıllı; Hz. Peygamber'in Salmān minnā Ahl al-Bayt onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik İslamî halk-tasavvuf-Şîî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaFāris (فارس)
- FarsçaFāris
- UrducaFaris / Faaris
- Türkçe (yan-formlar)Fâris / Faris
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Selmân-ı Fârsî
Klasik İslamî sahabi söz-merkezi figürü (öl. 656)Klasik İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki sahabi-figürü; Hz. Peygamber'in *Salmān minnā Ahl al-Bayt* ("Selmân bizden, Ehl-i Beyt'tendir") onursal-yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik İslamî halk-tasavvuf-Şîî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge.