Güli
Anlam ve Köken
Güli, Farsça-Türkçe hibrit söz-yapısı gul-ī ("gül-yan-form, gül-rengi yan-yapı söz-yapısı") söz-imgesinin söz-imgesidir. Farsça gul ("gül-çiçeği; klasik halk-Fars-doğa söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") + Arapça-Türkçe nispet-eki -î söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmış zarif Farsça-yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı söz-imge-ailesinden Gül, Gülşen, Güllü, Gülay, Gülbahar, Gülnur, Gülnaz, Gülçiçek, Gülfem, Güldeniz, Gülsima, Gülsem, Gülpınar, Gülben, Gülcicek, Gülnihal, Gülşenem, Gülseher yan-örgüsü oluşur (bk. ilgili maddeler yan-form söz-örgüsü). Klasik halk-Fars-zarif söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Gül — klasik halk-Fars-divan-şiir, klasik halk-Fars-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi (Sa'dī Gulistân 1258, Hafız Dîvân-ı Hâfız yan-bağlamlarının söz-imgesi yan-bağlanır). 161 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2017'de #502 sıradadır.
Farsça-Türkçe hibrit söz-yapısı gul-ī ("gül-yan-form, gül-rengi yan-yapı söz-yapısı") söz-imgesinin söz-imgesi Güli. Farsça gul (گل — "gül-çiçeği; klasik halk-Fars-doğa söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; Eski-Farsça vrdā, Avesta varəδa, Hint-Avrupa wrdho- söz-imgesi yan-bağlanır; aynı söz-imge-ailesinden Gül, Gülşen — gül-bahçesi, Gülay — gül-ay yan-yapı, Gülbahar — gül-bahar yan-yapı, Gülnur — gül-nur compound yan-yapı, Gülnaz — gül-naz yan-yapı, Gülçiçek — gül-çiçek yan-yapı, Gülfem — gül-ağız yan-yapı, Güldeniz — gül-deniz yan-yapı, Gülsima — gül-yüz yan-yapı, Gülsem — gül-Şam yan-yapı, Gülpınar — gül-pınar yan-yapı, Gülben — gül-ben yan-yapı, Gülnihal — gül-fidan yan-yapı, Gülşenem — gül-Şenem yan-yapı, Gülseher — gül-seher yan-yapı söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Gül, Gülçiçek, Gülben, Guldeniz, Gülsima, Gulsem, Gulpinar, Gülnihal, Gülşenem, Gülseher maddeleri yan-form söz-örgüsü") + Arapça-Türkçe nispet-eki -î söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmıştır. Klasik halk-Fars-zarif söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Gül klasik halk-Fars-divan-şiir, klasik halk-Fars-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. *Edebî yan-bağlam klasik halk-Şeyh Sa'dî Gulistân 1258 (Şîrâzlı Sa'dî 1213-1292; klasik halk-Fars-zarif düz-yazı-divan söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Hafız-ı Şîrâzî Dîvân-ı Hâfız (1320-1389; klasik halk-Fars-divan-şiir söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Senâî Ḥadīqat al-Ḥaqīqa (1080-1131; klasik halk-Fars-mesnevî-tasavvuf söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Fars-tasavvuf söz-yapısı: gül-bülbül (sevgili-âşık simgesel-ikilisi), gül-i ra'nā (zarif-gül yan-yapı), gül-i Muḥammadī (Muhammedî-gül yan-yapı söz-imge yan-bağlanır) söz-yapıları yan-örgüsü oluşur. Güli söz-yapısı Kur'an'da yer almaz; klasik halk-Fars-zarif söz-imgesi söz-merkezindedir. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Gülî / Güli* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, İstanbul kentli-orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif Farsça-yan-bağlamlı kız adı oldu.
Popülerlik
Güli, 1862'den itibaren TÜİK kayıtlarında Marmara, İstanbul kentli-orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif Farsça-yan-bağlamlı kız adı şeklinde görünür. 161 yıllık derin TÜİK tarihiyle (1862-2017) 2017'de #502 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Gulistân
Şeyh Sa'dî-yi Şîrâzî · 1258Klasik halk-Fars-zarif düz-yazı-divan söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır.
Uluslararası Karşılıkları
- Farsçaگلی (gulī)
- Türkçe (yan-formlar)Güli / Gülî / Gülü