Hızır İsminin Anlamı ve Kökeni
Hızır, Arapça el-Hadir sözcüğünden gelir; kh-d-r (yeşil olmak) kökünden türeyen ve "yeşil, taze" anlamlarını taşıyan, Kur'an-ı Kerim Kehf Suresi 18:60-82'de Hz. Musa ile yolculuğu anlatılan ledünni bilgi sahibi veli figürünün adıdır. İslami gelenekte Hz. Hızır ölümsüz olduğuna inanılan, darda kalanlara yardım eden veli figürü olarak halk anlatılarında merkezi bir yer tutar. Hz. Hızır ile Hz. İlyas'ın Hıdırellez gününde (5-6 Mayıs) buluştuğuna inanılır. Türk-Anadolu halk geleneğinin en yaygın bahar ritüellerinden biri bu inanca dayanır. Halk söyleyişte Hızır gibi yetişmek (zor anda imdada koşmak) deyimi adın çağrışımını besler.
Arapça el-Hadir, 'yeşil olmak, taze olmak' kökünden türeyen ve "yeşil olan, taze" anlamına gelen onursal bir lakaptır. Klasik İslami söyleyişte el-Hadir Kur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde anlatılan rabbani kul figürünün rivayet geleneğindeki adıdır; Hz. Musa Peygamber'in ilim öğrenmek için yolculuk arkadaşı olarak anılır. Türk-İslam halk inanışında Hz. Hızır darda kalanlara yardım eden ölümsüz bir manevi figür olarak yaşar; Hıdrellez (Hızır ile İlyas'ın buluşması) bayramı her yıl 5-6 Mayıs'ta kutlanır.
Popülerlik
Hızır, klasik İslami bir erkek adı olarak Hz. Hızır figürünün Türk-İslam halk inanışındaki merkez konumuyla pekişmiş kuvvetli kültürel saygınlık taşır. TÜİK kayıtlarında Hızır ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 67. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 421. sırayla listelenmektedir.
Popülerlik Trendi
NadirKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Türkiye'nin en yaygın 1.438. ismi
- Yaklaşık her 18.000 kişiden biri
- Nadir
Hızır ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Hızır (el-Hadir), Kur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde Hz. Musa Peygamber'in yolculuk arkadaşı olarak anlatılan rabbani kul figürüdür; adı doğrudan zikredilmez ancak klasik tefsir geleneğinde el-Hadir (yeşil olan) lakabıyla anılır. Klasik İslami halk inanışında Hz. Hızır darda kalanlara yardım eden ölümsüz manevi bir figür olarak yaşar; özellikle yolculuk-yolcu pratiklerinde adı anılır. Hıdrellez (Hızır-İlyas Bayramı) Türk-İslam halk takviminin köklü bahar bayramlarındandır.
Kur'an-ı Kerim'de: Kehf Suresi, 60. Ayet
Mûsâ delikanlısına dedi: 'İki-denizin-birleşim-yerine ulaşıncaya kadar yola devam edeceğim ya da yıllarca yürürüm.'
Tarihi Figürler
Hz. Hızır (el-Hadir)
klasik İslami peygamber-rivayet geleneğiKur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde Hz. Musa'nın yolculuk arkadaşı olarak anlatılan rabbani kul figürüdür. Klasik tefsir geleneğinde el-Hadir (yeşil olan) lakabıyla anılır; Türk-İslam halk inanışında darda kalanlara yardım eden ölümsüz manevi bir figür olarak yaşar.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Kehf 60 (Ve-iz kâle Musa li-fatahu)
"Musa delikanlısına dedi: ‘İki-denizin-birleşim-yerine ulaşıncaya kadar yola devam edeceğim ya da yıllarca yürürüm.'" Kehf 18:60, Hz. Musa-Hızır karşılaşmasının başlangıç kıssasının Kur'ani temel ayetidir; klasik İslami tasavvuf pedagojisinin merkez kıssasının açılışı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaal-Khaḍir
- FarsçaKhiḍr / Khaḍir
- Türkçe (diğer yazımlar)Hıdır / Hızır / Hızırettin
- BoşnakçaHidr
Hızır İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Hızır isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.