Hızır, halk inancında ölümsüz veli olarak anılan Hz. Hızır'ın adından gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #421).
Deneyin
Hızır İsminin Anlamı ve Kökeni
Hızır, Arapça el-Hadir sözcüğünden gelir; h-d-r (yeşil olmak) kökünden türeyen ve "yeşil, taze" anlamlarını taşıyan, Kur'an-ı Kerim Kehf Suresi 18:60-82'de Hz. Musa ile yolculuğu anlatılan ledünni bilgi sahibi veli figürünün adıdır. İslami gelenekte Hz. Hızır ölümsüz olduğuna inanılan, darda kalanlara yardım eden veli figürü olarak halk anlatılarında merkezi bir yer tutar. Hz. Hızır ile Hz. İlyas'ın Hıdırellez gününde (5-6 Mayıs) buluştuğuna inanılır. Türk-Anadolu halk geleneğinin en yaygın bahar ritüellerinden biri bu inanca dayanır. Halk söyleyişte Hızır gibi yetişmek (zor anda imdada koşmak) deyimi adın çağrışımını besler.
Arapça el-Hadir, 'yeşil olmak, taze olmak' kökünden türeyen ve "yeşil olan, taze" anlamına gelen onursal bir lakaptır. Klasik İslami söyleyişte el-Hadir Kur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde anlatılan rabbani kul figürünün rivayet geleneğindeki adıdır; Hz. Musa Peygamber'in ilim öğrenmek için yolculuk arkadaşı olarak anılır. Türk-İslam halk inanışında Hz. Hızır darda kalanlara yardım eden ölümsüz bir manevi figür olarak yaşar; Hıdrellez (Hızır ile İlyas'ın buluşması) bayramı her yıl 5-6 Mayıs'ta kutlanır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hızır İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Hızır isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Bilgelik
Bu isim düşünen, tartan, konuşmadan önce anlamaya çalışan bir karakterle anılır. Bilgelik burada çok bilmek değil, ne zaman susulacağını bilmek demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hızır, klasik İslami bir erkek adı olarak Hz. Hızır figürünün Türk-İslam halk inanışındaki merkez konumuyla pekişmiş kuvvetli kültürel saygınlık taşır. TÜİK kayıtlarında Hızır ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 67. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 421. sırayla listelenmektedir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Hızır, 81 ilin ilk 30 listesinde yalnızca Rize'de görünüyor — orada Türkiye ortalamasına göre 2 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 18.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hızır adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hızır adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Hızır (el-Hadir), Kur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde Hz. Musa Peygamber'in yolculuk arkadaşı olarak anlatılan rabbani kul figürüdür; adı doğrudan zikredilmez ancak klasik tefsir geleneğinde el-Hadir (yeşil olan) lakabıyla anılır. Klasik İslami halk inanışında Hz. Hızır darda kalanlara yardım eden ölümsüz manevi bir figür olarak yaşar; özellikle yolculuk-yolcu pratiklerinde adı anılır. Hıdrellez (Hızır-İlyas Bayramı) Türk-İslam halk takviminin köklü bahar bayramlarındandır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Hızır (el-Hadir)
klasik İslami peygamber-rivayet geleneğiKur'an Kehf Suresi 18:60-82 ayetlerinde Hz. Musa'nın yolculuk arkadaşı olarak anlatılan rabbani kul figürüdür. Klasik tefsir geleneğinde el-Hadir (yeşil olan) lakabıyla anılır; Türk-İslam halk inanışında darda kalanlara yardım eden ölümsüz manevi bir figür olarak yaşar.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Kehf 60 (Ve-iz kâle Musa li-fatahu)
"Hani Musa genç yol arkadaşına, 'İki denizin birleştiği yere varıncaya kadar durmayacağım, ya da uzun zaman gideceğim' demişti." Kehf 18:60, Hz. Musa'yı Hızır'la karşılaşmaya götüren yolculuğun başladığı ayettir; tasavvuf geleneğinde sabır ve gizli hikmet üzerine en çok anlatılan kıssanın açılışıdır.
Hızır İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Hızır isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçael-Hadir
- FarsçaHidr / Hadir
- Türkçe (diğer yazımlar)Hıdır / Hızır / Hızırettin
- BoşnakçaHidr