Kıyasettin, Gıyasettin adının bir söylenişidir ve 'dinin yardımı, dine imdada yetişen' anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2013: #516).
Deneyin
Kıyasettin İsminin Anlamı ve Kökeni
Kıyasettin, Arapça Gıyaseddin adının bir söylenişidir ve "dinin yardımı, dine imdada yetişen" anlamına gelir; iki ad arasındaki fark yalnızca ilk sestedir. Ad, Anadolu Selçuklu hükümdarlarından üçünün taşıdığı Gıyaseddin unvanıyla tarihe geçmiştir; Delhi'de Tuğluk hanedanının kurucusu da bu adı taşır. Sesi fıkıhtaki kıyas sözcüğüne benzediği için "dinin ölçüsü" diye yorumlandığı da olur, ama ad bu sözcükten gelmez. TÜİK kayıtlarında Kıyasettin ismine ilk olarak 1917 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (206.) yine bu yıl ulaşmıştır. En son 2013 yılı verilerinde 516. sırayla görülmüştür.
Kıyasettin, Gıyaseddin adının ilk sesinin k ile söylenmesinden doğmuştur; sözlüklerde de Gıyasettin maddesine bağlanır. Gıyas, Arapçada "yardım, imdat" demektir; aynı kökten gelen gavs (imdada yetişen) sözcüğü tasavvufta bir unvandır. Ad, sonuna "dinin" tamlamasını alan Nizamettin, Şemsettin, Necmettin gibi geniş bir adlar kümesinin parçasıdır ve "dinin yardımı, dinin imdadı" anlamını taşır. Sesi fıkıh usulündeki kıyas (benzer durumlara aynı hükmü verme) sözcüğüne çok benzer; Türkçedeki kıyaslamak, mukayese ve ölçek anlamındaki mikyas o kökten gelir, ama Kıyasettin'le akraba değildir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Kıyasettin İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Kıyasettin, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Kıyasettin isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Maneviyat
Maneviyat, bu ismin en belirgin çağrışımı. Ad, inanç geleneğinin içinden gelir; kimi zaman anlamıyla, kimi zaman taşıdığı kişiyle o dünyaya bağlanır. Türkçede böyle adlar çoğu zaman bir dilekle verilir: çocuk gönül huzuruyla büyüsün diye.
Şefkat
Kimsenin sormadığını soran, yükü paylaşan, kırılganı kollayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik şefkat. Gösterilerek değil, yapılarak belli olan bir sevgi.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Kıyasettin, II. Meşrutiyet ve Mütareke yıllarının adlarından. TÜİK verilerinde 1917'den itibaren görünür ve en yüksek konumuna kayıtların erken döneminde, 1917'de 206. sırada ulaşır. İlerleyen onyıllarda kullanımı seyrelmiş, 2013 itibarıyla 516. sıraya gerilemiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 44.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Kıyasettin adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Kıyasettin adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Kıyasettin, Gıyaseddin adının bir söylenişidir ve sonu -eddin (dinin) ile biten onur adlarındandır. Nizameddin, Şemseddin, Necmeddin gibi bu adlar Selçuklu ve Osmanlı döneminde önce hükümdarlara ve âlimlere unvan olarak verilmiş, sonra halk arasında kişi adı olmuştur. Gıyas sözcüğünün kökü "yardıma koşmak" demektir; tasavvufta "gavs" (yardımcı, imdada yetişen) bu kökten gelir ve Abdülkadir Geylani'ye "Gavsü'l-Azam" (en büyük yardımcı) denir. Fıkıhtaki kıyas yöntemiyle ise adın ilgisi yoktur; iki sözcük yalnızca birbirine benzer.
Benzer İslami adlar için:
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaغياث الدين (Gıyaseddin)