Leman
Leman İsminin Anlamı ve Kökeni
Leman, Arapça kökeniyle yer alır; 'parlama' ve 'parıldama' anlamlarıyla anılır. Işığın canlılığını ve parlaklığını çağrıştıran bu isim, Türk edebiyatında ve şiirinde de yer bulmuş, zarifliğiyle dikkat çeken bir kadın adı olarak kullanılagelmiştir.
Arapça Lamaan, l-m- kökünden türer ve "parlaklık, parıltı, yüz ışıltısı, parlayan ışık" anlam ailesini taşır. Aynı kökten lem (parıltı), lami (parlayan) ve mütelami (parlayıp sönen) sözcükleri türer. Klasik divan şiirinde leman (veya leman) sevgili yüzünün parıltısını ve sabah ışığının parlamasını anlatan estetik kelime olarak kullanıldı. Türkçeye Osmanlı yoluyla Leman biçiminde yerleşti ve Türk müzik sahnesinde Leman Sam'ın görünürlüğü, mizah dergiciliğinde Leman dergisinin (1991-) varlığı adın kültürel mevcudiyetine katkıda bulundu.
Popülerlik
Leman, 1920-40 Türkiye'sinin Osmanlı-Arapça klasik parıltı estetiğine bağlı bir kadın adı olarak 1925'te #116 ile zirvesine ulaştı. Leman dergisinin 1990-2020 Türk mizah sahnesindeki varlığı ismin modern kolektif belleğindeki yaygınlığını sürdürdü. 2025'te yükseliyor trendindedir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik divan şiirinde leman / lema parıltı estetiği
Klasik Osmanlı-Fars divan şiirinde lema / leman sevgili yüzünün parıltısının estetik karşılığıdır. Fuzuli, Baki ve Nedim gibi divan şairlerinin gazellerinde lema-i ruh (yanak parıltısı) ve leman-ı subh (sabah parıltısı) tamlamaları sıkça yer alır.
Modern Kültürde
Leman Sam
Müzik · 1951Türk pop şarkıcı ve yazar (d. 1951). 1970'lerden itibaren Türk pop şanson sahnesinin kadın seslerinden biri oldu; Kalbim Senindir (1974), Sarışın (1979) gibi şarkılarıyla dönemin popüler müzik belleğinde yer aldı. Ayrıca yazar ve köşe yazarlığı yaptı.
Leman dergisi
Edebiyat · 1991Türk mizah dergisi (1991-günümüz). Gırgır dergisinden ayrılan kadronun kurduğu mizah dergisi olarak Türk mizah gazeteciliğinin 1990-2020 dönemini şekillendirdi. Leman adı özellikle yeni kuşak Türk mizah geleneğinin yayın kimliği olarak 30-yıl kolektif belleğe yerleşti.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Lamaʿān
- FarsçaLemân
- UrducaLaman
- KurmancîLeman