Mihriban

Mihriban, Farsça mihr (sevgi, şefkat) ve ban (sahip, bekçi) unsurlarının birleşiminden "sevgi sahibi, şefkatli, güler yüzlü" anlamına gelir. Türk halk türkü geleneğinin en sevilen kadın figürü adlarından biri olmuştur. Abdurrahim Karakoç'un Mihriban şiiri ve Musa Eroğlu'nun aynı adlı türküsüyle Türk halk müziğinin standart eserlerinden birine adını vermiştir.

Mihriban, Farsça mihr ve ban unsurlarının terkibidir. Mihr sözcüğü iki kökü birleştirir: (1) Avesta-Pers dininin güneş aydınlık tanrısı Mithra (eski Hint kült-Mitra ile ortak Hint-İran kökeni); (2) bu tanrının ahlaki niteliklerinden olan sevgi, şefkat, dostluk bağı. Pers-İslam kültürünün geçişinde mihr sözcüğünün dini boyutu silinmiş, sevgi şefkat anlamı yerleşmiştir. Ban eki Farsçada "sahip, bekçi, koruyucu" anlamına gelir (örneğin bağban = bahçe sahibi, zindanban = zindan bekçisi). Birlikte mihr-ban = "sevgi sahibi, şefkat bekçisi." Türkçeye Osmanlı yüksek edebiyat-Farsça yoluyla Mihriban (yumuşak söyleyişle) yerleşmiştir. Mehri, Mehri, Mihriye, Mihrimah (mah = ay; Mihrimah = sevgi ayı) aynı kökten Farsça-Türkçe kız adı ailesinin diğer üyeleridir.