Mızrap, Arapçada 'vurmaya yarayan değnek, gürz' demektir; Ebu Müslim'in komutanı Mizrab-i Cihangir'in adıyla bilinir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 1997: #532).
Deneyin
Mızrap İsminin Anlamı ve Kökeni
Mızrap, Arapçada 'vurmaya yarayan değnek, gürz' anlamına gelen bir erkek adıdır. Ad çoğu zaman Mizrab-i Cihangir bileşik adının parçası olarak verilmiştir: Mizrab-i Cihangir, Emevi devletini yıkan Horasanlı Ebu Müslim'in kara sancaklı komutanının adıdır ve ad bu yiğitliği çağrıştırır. Türkçede aynı sözcük bugün bağlama ve ud gibi telli sazların tellerine vurulan küçük aracı da anlatır. TÜİK kayıtlarında Mızrap ismine ilk olarak 1871 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1871 yılında 130. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 1997 yılı verilerinde 532. sırayla görülmüştür.
Mızrap, Arapçada 'vurmak' anlamındaki kökten gelir; vurmaya yarayan alet demektir ve sözlükte 'değnek, gürz' anlamını taşır. Türkçedeki darbe sözcüğü de aynı köktendir. Kişi adı olarak örneklerin çoğunda Mizrab-i Cihangir bileşik adının ilk parçasıdır. Mizrab-i Cihangir, Emevi devletini yıkan Horasanlı Ebu Müslim'in kara sancaklı komutanının adıdır; Cihangir Farsçada 'dünyayı fetheden' demektir. Adın z ile söylenen Mizrap ve benzeri biçimleri Türkçe konuşulan bölgelerde, d ile söylenen Midrap ve benzerleri ise Kürt bölgesinde tercih edilir. Aynı sözcük Türkçede telli sazların tellerine vurarak ses çıkarmaya yarayan küçük aracı da anlatır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Mızrap İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Mızrap isminde öne çıkan üç özellik:
Kararlılık
Kararlılık, bu ismin en görünür yanı. Sözünü tutan, başladığı işi bitiren, zorlukta geri adım atmayan bir duruş. Türkçede bu nitelik çoğu zaman dayanıklılıkla birlikte düşünülür: yorulmayan, kendi ayakları üzerinde duran.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
Hayal Gücü
Elindekiyle yetinmeyip yenisini deneyen, aklındakini bir işe dönüştüren bir tavır. Yaratıcılık burada süslemek değil, kurmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
1871'de 130. sırada bulunan Mızrap, kayıtların en eski dönemlerinden beri izlenebilen adlardandır. 20. yüzyıl boyunca yerini yeni kuşak adlara bıraktı. 1899'da 227., 1950'de 426. sırada yer aldı. Elimizdeki son kayıt 1997'de 532. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 570.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Mızrap adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Mızrap adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.