Mümin
Anlam ve Köken
Mümin, Arapça mu'min (مؤمن) — '-m-n (iman-etmek; emin-olmak; güvenmek) kökünden Form IV (āmana — iman-etti) fiilinin etken sıfat-fiil formu — iman-eden, Allah'a inanan; emin-olan anlamına gelir. al-Mu'min aynı zamanda Allah'ın esma'-i hüsnâsından Güvenlik-Veren, Emin-Kılan; Haşr 23'te al-Mu'min al-Muhaymin terkibinde geçer. al-Mu'min Kur'an'ın 40. suresinin alternatif adıdır (resmî adı Ghāfir/Mü'min Suresi). Aynı kökten al-īmān (iman), al-amān (eman, güvence), al-amīn (emin, güvenilen — Hz. Peygamber'in pre-İslamî al-Amīn lakabı), al-mu'minūn (mü'minler — Mü'minûn Suresi 23'ün adı), al-mu'mina (dişil — mü'mine kadın) türetilmiştir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.
Arapça mu'min (مؤمن), '-m-n ("iman-etmek; emin-olmak; güvenmek; güven-vermek") kökünden Form IV (āmana — iman-etti, güvendi) fiilinin etken sıfat-fiil formudur — iman-eden, Allah'a inanan; emin-olan. Aynı kök-ailesi İslamî teoloji-iman söz-dağarcığının merkezindedir: al-īmān (iman — kalp ile-tasdik, dil-ile-ikrar, organlarla-amel; klasik tanım), al-amān (eman, güvence, can-mal güvenliği), al-amīn (emin, güvenilen; Hz. Peygamber'in pre-İslamî al-Amīn lakabıydı), al-amāna (emanet — koruma-mecburiyetinde olan şey; Ahzab 72), al-Mu'min (Allah'ın esma'sından — Güvenlik-Veren, Emin-Kılan; Haşr 23), al-mu'minūn (mü'minler çoğul — Mü'minûn Suresi 23'ün adı), al-mu'mina (dişil — mü'mine kadın), al-īmāniyya (imanî, manevî), al-Ma'mūn (emin-edilen, korunan — Abbasi halifesi al-Ma'mūn'un adı). al-Mu'min sıfatının iki yönü: (1) eden — iman-eden mü'min Müslüman (yaygın kullanım); (2) kılan — Allah'ın al-Mu'min esma'sı güvenlik-veren, emin-kılan. Haşr 23'te Allah'ın esma'-i hüsnâsı sıralanırken al-Mu'min terkibi sıralanır; Mü'min Suresi (40, alternatif adıyla Ghāfir) bu Kur'anî adın merkez metnidir.
Popülerlik
Mümin, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik erkek adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #438 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-mu'min / al-īmān İslamî teoloji-iman söz-dağarcığının merkez kavramlarıdır. al-Mu'min hem Allah'ın esma'-i hüsnâsından Güvenlik-Veren hem de mü'min Müslüman'ın temel-sıfatıdır. Mu'min adı koyan Türk-İslam aile, çocuğa hem Allah'ın al-Mu'min esma'sına nisbet hem de iman-eden, Allah'a inanan, emin mü'min karakter-niyetini yakıştırmadır.
Kur'an-ı Kerim'de: Haşr Suresi, 23. Ayet
O Allah ki, O'ndan başka ilah yoktur; Mâlik'tir, Kuddûs'tür, Selâm'dır, Mü'min'dir (al-Mu'min), Müheymin'dir, Azîz'dir, Cebbâr'dır, Mütekebbir'dir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Haşr 23 (Allah'ın esma'sı *al-Mu'min*)
Huwa Allāhu lladhī lā ilāha illā Huwa al-Maliku al-Quddūsu al-Salāmu al-Mu'minu al-Muhayminu al-'Azīzu al-Jabbāru al-Mutakabbiru — "O Allah ki, O'ndan başka ilah yoktur; Mâlik'tir, Kuddûs'tür, Selâm'dır, Mü'min'dir (al-Mu'min), Müheymin'dir, Azîz'dir, Cebbâr'dır, Mütekebbir'dir." Haşr 23, Allah'ın esma'-i hüsnâsından al-Mu'min sıfatının Kur'anî kullanımının merkez metnidir; Mümin adının doğrudan-Kur'anî dayanağı.
Kur'an-ı Kerim — Mü'min Suresi (40)
Kur'an'ın 40. suresi Ghāfir (Bağışlayan) resmî adıyla, al-Mu'min alternatif adıyla anılır. al-Mu'min adı 28. ayette geçen Hz. Musa-bağlamında bir Firavun-yakını mü'min-kişi'ye atıfla verilmiştir. Kur'an'ın iman-küfür mücadelesinin merkez surelerinden.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMu'min (مؤمن)
- FarsçaMu'min
- UrducaMomin / Mumin
- BoşnakçaMumin