Nesibe

Nesibe, Arapça nasība (نسيبة) — n-s-b (soy, akrabalık-bağı; nispet kurmak) kökünün dişil sıfat formu — soylu, soy-asaletli, nesepli kadın anlamına gelir. Eril karşılığı nasīb (nesepli, soylu — soy-akrabası olarak da kullanılır). Kur'an'da al-nasab sözcüğü Furkan 54'te geçer: Wa-Huwa lladhī khalaqa min al-mā'i basharan fa-ja'alahu nasaban wa ṣihran ("O, sudan bir insan yaratıp onu nesep ve sıhr [evlenme-bağı] sahibi kıldı"). Hz. Nesibe bint Ka'b (Umm 'Ammāra), Uhud Savaşı'nda (625) Hz. Peygamber'in yanında savaşan ve onu kılıçlardan koruyan büyük sahabiyye olarak İslam tarihinin ilk-kadın-mücahidlerindendir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #372 sıradadır.

Arapça nasība (نسيبة), n-s-b ("soy, akrabalık-bağı; nispet kurmak; bağ-bağlantı kurmak") kökünün dişil sıfat formudur — soylu, soy-asaletli, nesepli kadın. Eril karşılığı nasīb (nesepli, soylu; ayrıca "akraba" anlamında — al-nasīb wa al-ṣihr terkibi kan-akrabaları ve evlenme-akrabaları için kullanılır). Aynı kök-ailesinden al-nasab (soy, nesep — bir kişinin baba-tarafı şecere-bağı), al-nisba (nispet, aidiyet — gramerde -ī ekiyle yapılan sıfat-türetme: Türkī, 'Arabī, Mısrī), al-munāsib (uygun, münasip; nispet-kurulmuş), al-istinsāb (soy-bağı kurma, soy-iddiası), al-tanāsub (orantı, uyum — modern Arapçada proportion) türetilmiştir. Kur'an'da al-nasab özellikle Furkan 54'te yaratılış-temasında geçer: Wa-Huwa lladhī khalaqa min al-mā'i basharan fa-ja'alahu nasaban wa ṣihran ("O, sudan bir insan yaratıp onu nesep ve sıhr sahibi kıldı"); kıyamet-bağlamında ise Mü'minûn 23:101 ve Sâffât 37:158'de "O gün aralarında soy-bağı kalmaz" denilerek nesep-bağının dünyevî-geçici niteliği vurgulanır.