Nesime
Nesime ismi “Sabah esintisi, yumuşak rüzgâr — divan şiirinin sevgili elçisi” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2023: #429).
Deneyin
Nesime İsminin Anlamı ve Kökeni
Nesime, Arapça 'nesim' (yumuşak esinti, hafif yel) sözcüğünden gelir; 'tatlı esinti, ferah rüzgâr' anlamına gelen bir kız adıdır. Klasik divan şiirinin merkezi imgelerinden nesim-i saba (sabah esintisi), sevgiliden haber getiren elçinin sembolü olarak kullanılır — Hafız'ın Divan'ında ve Nedim'in Lâle Devri şiirlerinde sıkça karşımıza çıkar. TÜİK kayıtlarında Nesime ismine ilk olarak 1853 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (75.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 429. sırayla listelenmektedir.
Arapça 'nesim' sözcüğü n-s-m kökünden gelir; bu kök hem 'nefes' hem 'esinti' anlamı taşır. İnsanın yaşamını sürdüren nefes ile bahçeye serinlik getiren esinti aynı söz aileden çıkar — bu birleşim klasik İslam edebiyatında 'can veren rüzgâr' sembolüne kaynaklık eder. Aynı kökten Nesim, Nesma, Nesmin ve şair mahlas Nesimi gibi adlar türer. Klasik divan şiirinde nesim-i saba sevgiliden haber getiren ulak imgesidir; 'saba yel sevgilinin saçından koku getirir' motifi Hafız ve Nedim'in şiirlerinde merkezi bir aşk imgesidir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Nesime İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Nesime isminde öne çıkan üç özellik:
Doğa Sevgisi
İsmin ilk akla getirdiği şey doğa — yeşili, suyu, havayı ihtiyaç sayan; büyütmeyi, bakmayı, sabretmeyi doğadan öğrenmiş bir karakteri anlatır.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
Huzur
Ortalık karışınca sesi yükselmeyen, aceleye kapılmayan, kendi ritmini bozmayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik huzur. Durgunluk değil, sarsılmadan durabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Nesime için eğri iniş çıkışlı: 1853'te 75. sırayı gördükten sonra 2014'te 531. sıraya düştü, ardından toparlandı. 2023 verilerinde 429. sırada yer alıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 17.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Nesime adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Nesime adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Nesim (yumuşak esinti, hafif yel) klasik İslami söyleyişte manevi ferahlığın doğel-imgesidir. Klasik tasavvuf edebiyatında nesim-i seher (seher esintisi) tabiri Hak yolundaki salikin manevi yenilenme anının estetik ifadesidir. Aynı kökten Nesimi (1369-1417) klasik Türk-Pers tasavvuf şiirinin merkez figürlerinden Hurufilik tarikatının önde gelen şairidir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Seyyid Nesimi
öl. ~1417, HurufîlikTürkmen asıllı tasavvuf şairi; doğum yeri kaynaklarda Şirvan, Tebriz, Bağdat ya da Diyarbekir diye farklı geçer. Türkçe ve Farsça divanlarıyla Türkçe tasavvuf şiirinin önde gelen adlarından biridir. Hurufî görüşleri yüzünden Halep ulemasının fetvası ve Memlûk Sultanı el-Müeyyed Şeyh'in onayıyla 1417'de Halep'te derisi yüzülerek idam edildi. Alevî-Bektaşî geleneği bu ölümü bir şehadet olarak anar; şairin adı, 'esinti' anlamından çok bu hikâyeyle hatırlanır.
Edebiyatta ve Folklorda
Divan-ı Hafız
Hafız-ı Şirazi · 1390Klasik Fars şiirinin doruk eserlerinden biri. Hafız'ın gazellerinde nesîm-i sabâ (sabah yeli), sevgiliden haber ve koku getiren elçi olarak sık sık karşımıza çıkar. Hafız Osmanlı şairlerince çok okundu, Divan'ı Sûdî gibi şârihlerce Türkçe şerh edildi; sabâ yeli imgesi de Bâkî'den Nedim'e divan şiirinin en yaygın motiflerinden biri oldu.
Divan-ı Nesimi
Seyyid Nesimi · 1400Hurufî tasavvuf şiirinin en önemli eseri; Azerbaycan Türkçesiyle yazılmış Türkçe divanın yanında bir de Farsça divanı vardır. Gazellerinde Hallâc'ı ve Ene'l-Hak sözünü sık sık anar, bu yüzden 'ikinci Mansûr' diye de anılmıştır. Alevî-Bektaşî geleneği onu yedi ulu ozandan biri sayar; şiirleri bu çevrelerde bugün de okunur.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaنسيمة (Nasima)
- FarsçaNesmin
- Türkçe (diğer yazımlar)Nesime / Nesim / Nesimi