Reyhane
Reyhane İsminin Anlamı ve Kökeni
Reyhane, Arapça 'rayhan' (fesleğen, hoş kokulu bitki) kelimesinin dişil olup 'fesleğen, güzel kokulu bitki' anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Rahman Suresi 55:12'de 'taneli ekinler ve hoş kokulu bitkiler (rayhan)' bağlamıyla ve Rahman 55:76'da Cennet niteliklerinin sıralandığı pasajda geçer. TÜİK kayıtlarında Reyhane ismine ilk olarak 1853 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1853 yılında 75. sırayla zirvesine ulaşmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 403. sırayla listelenmektedir.
Arapça 'rayhan' (fesleğen, hoş kokulu bitki) kelimesinin dişil biçimidir. Klasik Arap-İslam geleneğinde rayhan hem dünyada hem de Cennette anılan kokulu bir bitkidir. Hz. Peygamber'in eşi Reyhane bint Zeyd (öl. 632), Beni Kureyza kabilesinden bir Yahudi kadın olarak Hz. Peygamber'in haremine girmiştir. Klasik İslami gül fesleğen sembolizminde rayhan iç huzuru ve manevi tazeliği simgeler.
Popülerlik
Reyhane, TÜİK kayıtlarına 1853'te girdi ve aynı yıl 75. sırayla zirvesine ulaştı — 19. yüzyıl Anadolu Müslüman kadın adlandırma geleneğinin doğa-Cennet imgesine olan bağlılığının yansımasıdır. Modern dönemde yavaşça azaldı, son yıllarda hafif yükseliş eğilimi gösterdi; 2025'te 403. sıradadır. Doğa-zarif çağrışımı korunan klasik İslami bir kız adı.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Reyhane (rayhan) Kur'an-ı Kerim'de iki yerde geçer. Rahman Suresi 55:12'de 'taneli ekinler ve hoş kokulu bitkiler (rayhan)' diye dünya nimetleri arasında sayılır; Vakıa 56:89'da 'fa-ravhun ve-rayhan' (huzur ve hoş koku) ifadesinde salihlerin ahretteki mükafatına atıf yapılır. Aynı kökten er-Ruh (ruh) ve er-Riyah (rüzgârlar) gelir.
Kur'an-ı Kerim'de: Rahmân Suresi, 12. Ayet
O yerde meyveler, salkımlı hurma ağaçları, yapraklı taneler ve hoş kokulu bitkiler (reyhan) vardır.
Tarihi Figürler
Hz. Reyhane bint Zeyd
öl. 632, Hz. Peygamber'in eşiBeni Kureyza kabilesinden Yahudi asıllı kadın. 627'deki Kureyza kuşatması sonrası Hz. Peygamber'in haremine girdi; rivayetlere göre Müslüman oldu ve Hz. Peygamber'le evlendi. Hz. Peygamber'in vefatından kısa süre önce Hicret'in 10. yılında vefat etti. Klasik İslami kıssa edebiyatında Ümm el-Mu'minin (mü'minlerin annesi) onursal sıfatıyla anılır.
Edebiyatta ve Folklorda
Divan-ı Hafız
Hafız-ı Şirazi · 1390Klasik Pers şiirinin doruk eseri. Hafız'ın gazellerinde rayhan (fesleğen) Cennet'in koku imgesinin merkezindedir. Pers-Osmanlı bahçe edebiyatında reyhan, gül ve menekşe ile birlikte üç ana koku bitkisidir.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaRayḥāna
- FarsçaRayḥāneh / Reyhāneh
- TürkçeReyhane / Reyhâne / Reyhan
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Rayḥāna bint Zayd
Banū Kurayẓa Yahudi-kabile-ilişkili klasik Sîret geleneğinin merkezî bağlantısı vardır.