Reyhane

Reyhane, Arapça Rayḥāna (ريحانة) — al-rayḥān (klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki fesleğen-yan-yapı, hoş-kokulu söz-merkezi söz-yapısı) söz-unsurunun dişil-tekil yan-form söz-yapısının söz-imgesi Rayḥāna — fesleğen, hoş-kokulu güzel-kokulu bitki, klasik halk-Cennet-yan-bağlamlı söz-yapı, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir (bk. Reyhan maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Aynı kök-ailesinden al-rayḥān (Kur'an'daki söz-merkezi söz-yapısı; bk. Reyhan maddesi yan-form söz-örgüsü), al-rūḥ (ruh; klasik halk-Vâkı'a 56:89 fa-rawḥun wa-rayḥānun wa-jannatu naʿīm söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır), al-rāʾiḥah (koku) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Rahmân Sûresi 55:12'de söz-merkezindedir — fīhi fākihatun wa-al-naḫlu dhātu al-akmām wa-al-ḥabbu dhū al-'aṣfi wa-al-rayḥān ("O yerde meyveler, salkımlı hurma ağaçları, yapraklı taneler ve hoş kokulu bitkiler vardır"). Aynı kök-ailesinden Vâkı'a 56:89 fa-rawḥun wa-rayḥānun wa-jannatu naʿīm ("Rahatlık, hoş kokulu rızık ve nimet cenneti vardır") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Sahabe-yan-bağlamı klasik halk-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır: Hz. Rayḥāna bint Zayd (öl. 631; Banū Qurayẓa Yahudi-yan-bağlamlı kabile-yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). 129 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #403 sıradadır.

Arapça Rayḥāna (ريحانة), al-rayḥān ("fesleğen, hoş-kokulu söz-merkezi söz-yapısı, klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde r-w-ḥ kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-rūḥ — ruh, al-rayḥān — fesleğen-hoş-koku, al-rāʾiḥah — koku, al-rāḥah — rahatlık, al-rawḥ — rahmet-hoşluk; klasik halk-Vâkı'a 56:89 fa-rawḥun wa-rayḥān söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır, al-arwāḥ — ruhlar, Rīḥān yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Reyhan maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") söz-unsurunun dişil-tekil yan-form söz-yapısının söz-imgesi Rayḥāna — fesleğen, hoş-kokulu güzel-kokulu bitki, klasik halk-Cennet-yan-bağlamlı söz-yapı, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Kur'ânî yan-bağlam Rahmân Sûresi 55:12'de söz-merkezindedir — fīhi fākihatun wa-al-naḫlu dhātu al-akmām wa-al-ḥabbu dhū al-'aṣfi wa-al-rayḥān ("O yerde meyveler, salkımlı hurma ağaçları, yapraklı taneler ve hoş kokulu bitkiler (reyhan) vardır") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Vâkı'a Sûresi 56:89'da al-rayḥān tekrar söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır — fa-rawḥun wa-rayḥānun wa-jannatu naʿīm ("Rahatlık, hoş kokulu rızık ve nimet cenneti vardır") — Cennet-Mukarrabīn yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde (Tabarī, Razī, Beydâvî, İbn Kesîr) al-rayḥān — fesleğen, güzel-koku-bitki ve cennet-rızkı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; aynı yan-bağlamda al-rawḥ wa al-rayḥān — rahatlık-hoş-koku Cennet-yan-bağlamı söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Sahabe-yan-bağlamı klasik halk-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır: Hz. Rayḥāna bint Zayd ibn 'Amr (öl. 631; Banū Qurayẓa Yahudi-yan-bağlamlı kabile-yan-bağlamı yan-bağlanır; Hendek-savaşı 627 sonrası Banū Qurayẓa-yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Sîret söz-örgüsünde Hz. Peygamber'in eşi/cariyesi olarak söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Rayḥān — sevgili-yüzünün-saçının-hoş-kokusu söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda zulf-i rayḥān — fesleğen-saç söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Rayḥāna / Reyhâne / Reyhane yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.