Telat ismi “Talat'ın halk söyleyişi — doğuş, ay doğumu; yüz” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2021: #479).
Deneyin
Telat İsminin Anlamı ve Kökeni
Telat, Arapça "tal'at" sözcüğünden gelen Talat adının Anadolu söyleyişinde yumuşamış biçimidir. Sözcüğün ilk anlamı "doğuş, ay doğumu"dur; ad sözlükleri "turfanda ürün" anlamını da verir. Osmanlı edebiyatında "tal'at" yüz, çehre anlamında da kullanılır: divan şiirinde sevgilinin yüzü doğan aya ve güneşe benzetilir. Cumhuriyet dönemi tiyatro ve sinemasının önde gelen oyuncularından Talat Artemel (1901-1957), adın Talat yazımını taşıyan tanınmış bir isimdir. TÜİK kayıtlarında Telat ismine ilk olarak 1887 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (172.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2021 yılı verilerinde 479. sırayla listelenmektedir.
Telat, Arapça "tal'at" sözcüğünün halk ağzındaki söyleyişidir; sözcük "doğmak, yükselip görünmek" anlamındaki kökten gelir ve önce ayın, güneşin doğuşunu anlatır. Yüz, çehre anlamı bu "görünüş" fikrinden gelişmiştir. Aynı kökten tulu (güneşin, ayın doğuşu), matla (doğuş yeri; divan şiirinde gazelin ilk beyti) ve muttali (bir şeyden haberdar olan) sözcükleri türer. Resmi yazımda ad çoğunlukla Talat diye geçer; Telat, adın Anadolu'da inceltilerek söylenen biçimidir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Telat İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Telat isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Telat'ın ilk kaydı 1887'dedir ve ad o yıl 172. sırayla en yüksek konumundaydı. 1890'lardan 1920'lerin başına dek 195 ile 245. sıralar arasında görülen bir addı. Cumhuriyet'in ilk on yıllarında yavaş yavaş geriledi: 1930'da 302., 1950'de 390., 1970'te 435. sıradaydı. 1980'lerden 2010'ların ortasına dek çoğunlukla 500 ile 540. sıralar arasında, seyrek verilen bir ad olarak kaldı. Son kayıtlarında yeniden yükseliyor: 2019'da 498., 2021'de 479. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 33.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Telat adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Telat adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaطلعة (talat)