Verda
Anlam ve Köken
Verda, Arapça Warda (وردة) — w-r-d (gül-su-akış, klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı) kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi Warda — gül, gül-çiçeği, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Gül manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Ward (gül-eril), al-Wārid (varan, ulaşan), al-Mawrid (ulaşma-yeri), al-Wirād (ulaşmalar), al-Wurūd (varış), Wardiyyah (yan-form dişil söz-yapısı), Wardī (gül-renkli) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Rahmân Sûresi 55:37'de söz-merkezindedir — Fa-idhā nshaqqati al-samā'u fa-kānat wardatan ka-l-dihān ("Gök, yarılınca ve eritilmiş yağ gibi gül kırmızısı olunca"). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde wardatan — kıyâmet-yan-bağlamlı gök-yan-yapı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Rahmân Sûresi 55 — kıyâmet-Cennet-Cehennem-yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; bk. Reyhane maddesi yan-form söz-örgüsü Rahmân 55:12 söz-merkezi yan-bağlamı kök-aile-detayı orada — al-rayḥān yan-bağlamı). 85 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #402 sıradadır.
Arapça Warda (وردة), w-r-d ("gül-su-akış; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde w-r-d kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Ward — gül-eril, al-Warda — gül-dişil, al-Wārid — varan/ulaşan, al-Mawrid — ulaşma-yeri, al-Wirād — ulaşmalar, al-Wurūd — varış, Wardiyyah — yan-form dişil söz-yapısı, Wardī — gül-renkli, Awrād — virdler/zikirler söz-merkezi söz-yapısı; klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-merkezi yan-bağlamı yan-örgüsü") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi Warda — gül, gül-çiçeği, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Gül manasında nitelendirir. Kur'ânî yan-bağlam Rahmân Sûresi 55:37'de söz-merkezindedir — Fa-idhā nshaqqati al-samā'u fa-kānat wardatan ka-l-dihān ("Gök, yarılınca ve eritilmiş yağ gibi gül kırmızısı olunca") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde (Tabarī, Razī, Beydâvî, İbn Kesîr) wardatan — kıyâmet-yan-bağlamlı gök-yan-yapı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Rahmân Sûresi 55 — kıyâmet-Cennet-Cehennem-yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; bk. Reyhane maddesi yan-form söz-örgüsü Rahmân 55:12 söz-merkezi yan-bağlamı kök-aile-detayı orada — al-rayḥān yan-bağlamı; Tabāraka yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde gül / warda / gül-i sad-barg — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır (Hâfız Şîrâzî, Sa'dī Şîrâzî Gülistan-1258 ve Bostân-1257; bk. Gazel, Hafız maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — klasik halk-Pers-divan-edebî söz-merkezi yan-bağlamı; Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Şeyh Galib gibi büyük şâirler-pîrler gül-rū — gül-yüzlü, gül-andām — gül-yapılı, gül-nār — gül-narçiçeği yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Gülçiçek, Gülben, Guldeniz, Gülsima maddeleri yan-form söz-örgüsü). Klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde al-warda al-Muḥammadiyya — Hz. Peygamber'in gül-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Hadis söz-örgüsünde "Hz. Peygamber gül-kokulu" yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Warda / Verdâ / Verda yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.
Popülerlik
Verda, 1940'tan itibaren TÜİK kayıtlarında Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı şeklinde görünür. 85 yıllık TÜİK tarihiyle (1940-2025) yükseliş trendinde 2025'te #402 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Verda söz-yapısı klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde Rahmân Sûresi 55:37'de söz-merkezindedir ("gök... gül kırmızısı olunca"); klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde kıyâmet-yan-bağlamlı gök-yan-yapı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Rahmân Sûresi 55 söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır (bk. Reyhane maddesi yan-form söz-örgüsü Rahmân 55:12 al-rayḥān yan-bağlamı kök-aile-detayı orada). Klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde al-warda al-Muḥammadiyya — Hz. Peygamber'in gül-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır.
Kur'an-ı Kerim'de: Rahmân Suresi, 37. Ayet
Gök, yarılınca ve eritilmiş yağ gibi gül kırmızısı olunca.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaWarda (وردة)
- Türkçe (yan-formlar)Verda / Verdâ / Warda