Zeyneb, Zeynep adının Arapça aslına yakın yazımıdır; Hz. Peygamber'in büyük kızının ve iki eşinin adıdır, halk arasında 'süs, ziynet' diye bilinir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #291).
Deneyin
Zeyneb İsminin Anlamı ve Kökeni
Zeyneb, Zeynep adının Arapça aslına yakın yazımıdır; Hz. Peygamber'in Hz. Hatice'den doğan büyük kızı Zeyneb'in ve iki eşinin, Zeyneb bint Cahş ile Zeyneb bint Huzeyme'nin adıdır. Torunu Zeyneb bint Ali de Kerbela'dan sonra Ehl-i Beyt'in sesi olan kadındır. Halk arasında ad 'süs, ziynet' ya da 'babasının süsü' diye bilinir; bu yorum adı zeyn (süs) ve eb (baba) sözcüklerine böler, ama kesinleşmiş değildir. Bazı araştırmacılar adı Palmira kraliçesi Zenobia'nın adına bağlar. TÜİK kayıtlarında Zeyneb ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1858 yılında 89. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 291. sırayla listelenmektedir.
Zeyneb, Arapçadaki adın aslına yakın yazımıdır; Zeynep ise sondaki sesin sertleşmesiyle oluşan ve Türkiye'de en yaygın olan halk söyleyişidir. Gelenekte ad zeyn (süs, güzellik) ile eb (baba) sözcüklerinin birleşimi sayılır ve 'babasının süsü, babasının ziyneti' diye yorumlanır; zeyn sözcüğü Türkçede ziynet (süs) ile yaşar. Ancak bu açıklama kesinleşmiş değildir. Bazı araştırmacılar adı, 3. yüzyılda Roma'ya kafa tutan Palmira kraliçesi Zenobia'nın (Arapça Zennube) adıyla aynı kaynaktan görür. Klasik Arap sözlükleri zeyneb adını güzel kokulu bir çöl ağacına da verir. Ad İslam öncesinden beri Arabistan'da kullanılıyordu; Hz. Peygamber'in kızı ve iki eşi bu adı taşıyınca İslam dünyasının en sevilen kadın adlarından biri oldu. Türkiye'de iki yazım birlikte yaşar: Zeynep halkın söyleyişini, Zeyneb ise Arapça asli yazımı korumak isteyen ailelerin tercihini yansıtır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Zeyneb İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Zeyneb, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Zeyneb isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Zeyneb, 1852'den itibaren TÜİK kayıtlarında Zeynep'in (zaten yaygın olan) gölgesinde Arapça asli yazım tercihi olarak görünür; 20. yüzyıl boyunca dindar şehirli ailelerin tercihi olarak yer aldı. 2010 sonrası dindar şehirli ailelerin Arapça asli yazımları öne çıkarmasıyla istikrarlı bir konum tuttu; 2025'te #291 sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
SabitGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 15.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Zeyneb adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Zeyneb adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Zeyneb adı Hz. Peygamber'in aile çevresinin pek çok kadınında görülür — Hz. Hatice'den doğan büyük kızı, iki eşi ve kızı Fatıma'dan torunu bu adı taşımıştır. Sünni gelenekte özellikle Hz. Peygamber eşi Hz. Zeyneb bint Cahş'ın hatırası önemlidir; Şia ve Alevi-Bektaşi geleneklerinde ise Hz. Zeyneb bint Ali (Kerbela'nın kahraman tanığı) merkezi bir manevi figürdür. Türk-İslam ailelerinde Zeyneb/Zeynep adı yüzyıllardır en sevilen kız adlarından biridir; Zeyneb yazımı Arapça asli tercih, Zeynep halk söyleyişi olarak yan yana yaşar.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Zeyneb bint Cahş
yaklaşık 588-641, Mekke / MedineHz. Peygamber'in eşlerinden, mü'minlerin anneleri (ümmehâtü'l-mü'minîn) arasındadır. Cömertliğiyle tanınırdı: deri tabaklar, deri diker, boncuk dizer, elinin emeğiyle kazandığını yoksullara dağıtırdı. Hz. Peygamber'in vefatından sonra ilk vefat eden eşi oldu; 641'de elli üç yaşında öldü.
Hz. Zeyneb bint Ali
626-682, Medine / Kerbela / ŞamHz. Ali ile Hz. Fatıma'nın kızı, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in kız kardeşi. Kerbela'daki Hz. Hüseyin şehadetinin (680) ardından hayatta kalan kadın aile reisi olarak Yezid'in sarayına götürüldü; orada Yezid'e karşı meşhur cesaret konuşmasını yapması Şia Alevi Bektaşi geleneğinin temel anlatılarından biridir. Şam'daki Seyyide Zeynep Türbesi en önemli Şia ziyaret yerlerindendir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kerbela ve sonrası Maktel-i Hüseyin geleneği
Hz. Zeyneb bint Ali'nin Kerbela sonrası Kûfe'de ve Şam'da Yezid'in huzurunda yaptığı konuşmalar maktel geleneğinde aktarılır. Şiî kültüründe bu sözler, muharrem meclislerinde ve Kerbela şehitlerinin anıldığı törenlerde aşure günü kadar önemli bir merasimle yaşatılır.
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Zeyneb bint Cahş
Hz. Peygamber'in eşlerinden biri (y. 588-641); cömertliği ve kanaatkârlığıyla bilinir.
Hz. Zeyneb bint Ali
Hz. Ali ve Hz. Fatıma'nın kızı, Hz. Hüseyin'in kız kardeşi (626-682); Kerbela sonrası ailenin sözcüsü olarak Şia Alevi geleneğinin merkez kadın figürlerinden.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaZaynab
- Türkçe (halk söyleyişi)Zeynep
- FarsçaZaynab
- UrducaZaynab / Zainab
- BoşnakçaZejneba