Abdulbasit

Abdulbasit, Arapça compound theofor 'Abd al-Bāsiṭ (عبد الباسط) — 'abd ("kul, hizmet-eden") ve al-Bāsiṭ ("yayan, açan, genişleten-Allah'ın esmâsı; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-merkezi söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden Allah'ın yayan-kulu, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-Bāsiṭ (Allah'ın esmâsı; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ; karşıtı al-Qābiḍ — kısan, daraltan), al-Basṭ (genişlik), al-Inbisāṭ (genişleme), al-Bisāṭ (yayılan-yer; klasik halk-Nûh 71:19 Wa-llāhu ja'ala lakumu al-arḍa bisāṭā söz-merkezi yan-bağlamı), Abdullah, Abdurrahman, Abdurrahim, Abdulrahim, Abdulkerim, Abdulhakim, Abdulhekim, Abdulhalim, Abdulmecit, Abdulselam, Abdulbari, Abdulcelil, Abdulhalik, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki, Abdo, Abdulla, Abdussamet, Abdulnasır yan-örgüsü oluşur. *Tarihsel-Mısır yan-bağlamı klasik halk-20. yüzyıl Kur'an-Kıraat söz-örgüsünün söz-merkezindeki Şeyh 'Abd al-Bāsiṭ 'Abd al-Ṣamad**: Şeyh 'Abd al-Bāsiṭ 'Abd al-Ṣamad (1927-1988; klasik halk-20. yüzyıl Mısırlı klasik halk-Kur'an-Kıraat söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Tahrim-Sûresi 66, Yûsuf 12, Maryam 19 qirā'āt* söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. 68 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #435 sıradadır.

Arapça compound theofor 'Abd al-Bāsiṭ (عبد الباسط), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: 'abd ("kul; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; bk. Abdullah, Abdulhekim, Abdulla, Abdo, Abdussamet, Abdulnasır, Abdulrahim maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve al-Bāsiṭ ("yayan, açan, genişleten-Allah'ın esmâsı; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde b-s-ṭ kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Bāsiṭ — yayan/açan; karşıtı al-Qābiḍ — kısan/daraltan, al-Basṭ — genişlik, al-Inbisāṭ — genişleme, al-Bisāṭ — yayılan-yer; klasik halk-Nûh 71:19 Wa-llāhu ja'ala lakumu al-arḍa bisāṭā söz-merkezi yan-bağlamı, al-Mabsūṭ — yayılan, al-Mubasṭa — yan-form söz-yapısı yan-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Allah'ın esmâ-sı klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı: al-Bāsiṭ — yayan/açan esmâ-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Tirmizî Sünen esmâ-i hüsnâ-yan-bağlamı söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır); karşıtı al-Qābiḍ (kısan, daraltan) klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Basṭ / yabsuṭu söz-yapısı 25 söz-merkezi yan-bağlam söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (Bakara 2:245 wa-llāhu yaqbiḍu wa-yabsuṭu — "Allah, hem daraltır hem genişletir", Ra'd 13:26 Allāhu yabsuṭu al-rizqa li-man yashā'u wa-yaqdir — "Allah, dilediğine rızkı genişletir ve daraltır", Şûrâ 42:12 söz-merkezi yan-bağlamları yan-bağlanır). *Tarihsel-Mısır yan-bağlamı klasik halk-20. yüzyıl Kur'an-Kıraat söz-örgüsünün söz-merkezindeki Şeyh 'Abd al-Bāsiṭ 'Abd al-Ṣamad**: Şeyh 'Abd al-Bāsiṭ 'Abd al-Ṣamad (1927-1988; Mısır-Armant-doğumlu, Kahire'de yerleşik klasik halk-Mısırlı Kur'an-Kıraat söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-20. yüzyıl Mısırlı muqri' — Kur'an-okuyucu söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Tahrim Sûresi 66, Yûsuf 12, Maryam 19, Bakara 2 qirā'āt söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; klasik halk-İslâmî-radyo-televizyon söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle 'Abd al-Bāsiṭ / Abdulbâsit / Abdulbasit* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.