Abdulselam

Abdulselam, Arapça compound: 'Abd (عبد — kul, hizmetkâr) ve al-Salām (السلام — Selâm-olan, selâmet-barış-sahibi-olan; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından) sözcüklerinin terkibinden Selâm-olan-Allah'ın-kulu, selâmete-bağlı-Allah'ın-bağlısı anlamlarına gelir. Klasik İslamî 'Abd al-X (X-isminin-kulu) compound theofor onursal-formülünün ailesindendir (bk. Abdulhakim, Abdulhalim, Abdulkerim, Abdurrahim, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki, Abdulmecit maddeleri yan-form söz-örgüsü). al-Salām ("Selâm; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; klasik İslamî namaz-yan-bağlamlı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı"; Haşr 59:23 Huwa Allāhu lladhī lā ilāha illā huwa al-Maliku al-Quddūsu al-Salāmu al-Mu'minu al-Muhayminu al-'Azīzu al-Jabbāru al-Mutakabbir — "O Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh olmayan, Mâlik, Kuddûs, Selâm, Mü'min, Müheymin, Azîz, Cebbâr, Mütekebbir'dir"; klasik İslamî onursal-İsm-i Hüsnâ-sıralı söz-formülünün söz-merkezi yan-bağlamlı söz-yapısı) söz-örgüsü klasik İslamî teoloji-tasavvuf söz-dağarcığının söz-merkezindedir. Aynı kök-ailesinden al-Islām ("İslâm — Allah'a-teslim-olma; bk. İslam maddesi yan-form söz-örgüsü"), al-muslim / al-muslima ("Müslüman; bk. Mümine maddesi yan-form söz-örgüsü"), Salmān ("Hz. Selmân-i Fârisî; bk. Salman maddesi yan-form söz-örgüsü"), Sulaymān (Hz. Süleyman peygamber yan-form söz-örgüsü), Selim ("selim, sağlam-olan; bk. Selim maddesi yan-form söz-örgüsü") yan-örgüsü oluşur. 128 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #432 sıradadır.

Arapça 'Abd al-Salām (عبد السلام) compound terkibi iki Arapça söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: 'Abd ("kul, hizmetkâr; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-yan-form söz-yapısı; mü'minin-Allah'a-bağlılığının söz-imgesi") ve al-Salām ("Selâm; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; s-l-m kökünden — selâmete-kavuşmak; teslim-olmak; barış-içinde-olmak söz-yapısının söz-merkezi; bk. Salman maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada"; Haşr 59:23 Huwa Allāhu lladhī lā ilāha illā huwa al-Maliku al-Quddūsu al-Salāmu al-Mu'minu al-Muhayminu al-'Azīzu al-Jabbāru al-Mutakabbir Subḥāna'llāhi 'ammā yushrikūn — "O Allah, kendisinden başka hiçbir ilâh olmayan, Mâlik, Kuddûs, Selâm, Mü'min, Müheymin, Azîz, Cebbâr, Mütekebbir'dir. Allah, müşriklerin koştukları her şirkten münezzehtir" — klasik İslamî onursal-İsm-i Hüsnâ-sıralı söz-formülünün söz-merkezi; namaz-tesbihatının söz-imgesi). Birleşim 'Abd al-Salām / Abdülselâm = "Selâm-olan-Allah'ın-kulu; selâmete-bağlı-Allah'ın-bağlısı; mü'minin-Allah'ın-selâm-sıfatına teslim-olma söz-yan-yorumlu söz-yapısı". Klasik İslamî 'Abd al-X (X-isminin-kulu) compound theofor onursal-formülünün ailesindendir; aynı aileden Abdullah, Abdurrahman, Abdulhakim, Abdulhalim, Abdulkerim, Abdurrahim, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki, Abdulmecit (bk. ilgili maddeler — yan-form söz-örgüsü detayı). al-Salām kök-ailesinden al-Islām ("İslâm — Allah'a-teslim-olma; bk. İslam maddesi yan-form söz-örgüsü"), al-muslim / al-muslima ("Müslüman; bk. Mümine maddesi yan-form söz-örgüsü"), Salmān ("Hz. Selmân-i Fârisî; bk. Salman maddesi yan-form söz-örgüsü"), Sulaymān ("Hz. Süleyman peygamber yan-form söz-örgüsü"), Selim ("selim, sağlam-olan; bk. Selim maddesi yan-form söz-örgüsü"), al-Salām 'alaykum ("klasik İslamî saygı-selamı; Allāhumma anta al-Salām wa-minka al-Salām yan-form söz-yapısının söz-merkezi"), Dār al-Salām ("Selâm-yurdu; klasik İslamî cennet-yan-yorumlu söz-yapısının söz-merkezi; Yûnus 10:25 Wa-Allāhu yad'ū ilā Dāri al-Salām — "Allah, Selâm-yurduna çağırır""), al-Sālimūn ("selâmette-olanlar; yan-form söz-yapısı"), aslama ("Form IV: teslim-oldu — Müslüman-oldu yan-form söz-yapısı; Naml 27:44 aslamtu ma'a Sulaymān — bk. Belkız maddesi yan-bağlamlı söz-yapısı") yan-örgüsü oluşur. Tarihsel-referansları arasında klasik İslamî halk-tasavvuf-pîr söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Şeyh 'Abd al-Salām al-Asmar al-Faytūrī (1455-1573 — klasik Libya-Magrib tasavvuf-büyük-pîri, Arosîye-tarîkati'nin kurucusu, klasik halk-tasavvuf-edebî söz-örgüsünün söz-imgelerinden) yer alır. Abdülselâm özellikle dindar-eğitimli Osmanlı-Anadolu Türk-İslam-Magrib-Arap ailelerin sevdiği zarif erkek-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Abdülselâm / Abdulselam / Abdusselam yan-formlarında yerleşmiştir.