Afşar
Afşar İsminin Anlamı ve Kökeni
Afşar, Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan Afşar boyunun adından türeyen öz Türkçe bir erkek adıdır. Reşidüddin'in Camiü't-Tevarih'inde ve Yusuf Has Hacib'in Divan-ı Lugâti't-Türk'ünde Oğuz boylarının soykütüğü içinde Afşar boyu da kaydedilir. Afşarlar 17.-18. yüzyıllarda İran-Horasan bölgesinde Nadir Şah Afşar (1688-1747) liderliğinde Afşar Hanedanı'nı kurarak Pers tarihine de damga vurmuştur. Anadolu'da Avşar yöresi adlarına bu boyun yerleşimleri kaynaklık eder. Cumhuriyet sonrası Türkçü tarihsel-milli söylem döneminin yaygınlaşan boy adlarındandır.
Türkçe Afşar — Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan Afşar boyunun adı; "çevik, hızlı koşan, iş yapan" anlamı taşır. Afşar-Avşar-Avhşar formunda Karakoyunlu-Akkoyunlu Türk-İran tarihinde merkezi rol oynadı. Aynı boy adı 18. Türkiye'de Çukurova'da yerleşen Avşar Türkmenleri Karacaoğlan-Dadaloğlu halk şiir geleneğinin merkezi icracılarıdır.
Popülerlik
Türk Türkmen İran ortak tarih coğrafya bağlantısının ad formunda yaşaması. 2020'lerde sabit trendde Türk tarihsel boy isimlerin kalıcı popülaritesini sürdürüyor.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Avşar Boyu (Oğuz Kağan Destanı)
10. yüzyıl-Günümüz, Orta-Asya — Anadolu-İranOğuz Kağan Destanı'nda kaydedilen Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri; Afşar/Avşar boyu Bozok kolunun Yıldız Han kanadına bağlıdır. Boyun tarihsel rolü Karakoyunlu-Akkoyunlu Türkmen federasyonlarının (14-15. yüzyıl Doğu Anadolu, Azerbaycan, İran) ve Safevi-İran-İmparatorluğunun (1501-1736) askeri aristokrasisinin önemli bileşenleri. Nadir Şah Afşar (1736-1747) Afşar Hanedanı'nı kurduğunda boyun siyasi zirvesi yaşandı. Türkiye'de Çukurova, Adana, Mersin, Kayseri ve Yozgat coğrafyasındaki Avşar Türkmenleri Karacaoğlan ve Dadaloğlu (19. yy) halk şair geleneklerinin yaşatıcıları olarak Türk halk edebiyatının merkezi figürlerini yetiştirdi.
Edebiyatta ve Folklorda
Avşar Halk Edebiyatı — Karacaoğlan ve Dadaloğlu
Türk halk şiirinin 17. yüzyıldan-19. yüzyıla uzanan en büyük icracıları olan Karacaoğlan ve Dadaloğlu Avşar-Türkmen kökenlidir. Çukurova-coğrafyasının-aşk-doğa-göçebe-direniş temalarını işleyen şiirleri Türk halk edebiyat kanonunun temel metinleri. Avşar-boyunun Türkiye'de iskâna direnişi (1865 Fırka-i İslahiye'nin-Çukurova-müdahalesi) Türk göçebe yerleşik sentez tarihinin önemli bir bölümü.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Afşar / Avşar
- FarsçaAfšâr
- Azerbaycan TürkçesiƏfşar
- TürkmenceOwşar
Ünlü İsimdaşlar
Afşar Timuçin
Türk şair ve yazar