Akay

Akay, öz-Türkçü compound: ak ("ak, beyaz, parlak-temiz, klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") ve ay ("ay-yıldızı, klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden parıltılı-ay, ışıklı-ay, klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Parıltılı ay, ışıklı ay manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Akgün (yan-form söz-yapısı; bk. Akgün maddesi yan-form söz-örgüsü), Aksu, Akman, Aktan, Akcan, Aysu, Aytaç, Aysıla, Aybeniz, Aydanur (yan-form söz-yapısı; bk. Aydanur maddesi yan-form söz-örgüsü), Ayşin, Işılay (yan-form söz-yapısı; bk. Işılay maddesi yan-form söz-örgüsü), Ayben (yan-form söz-yapısı; bk. Ayben maddesi yan-form söz-örgüsü), Ayçin (yan-form söz-yapısı; bk. Ayçin maddesi yan-form söz-örgüsü), Aytuğ (yan-form söz-yapısı; bk. Aytuğ maddesi yan-form söz-örgüsü), İncilay yan-örgüsü oluşur. 92 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #400 sıradadır.

Öz-Türkçü compound Akay, iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: ak ("ak, beyaz, parlak-temiz; klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Akın, Akkan, Akman, Aksu, Akcan, Akgül, Akgün, Aktan, Aksoy, Akdemir yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Akgün maddesi yan-form söz-örgüsü") ve ay ("ay-yıldızı; klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Aydan, Aysu, Ayça, Ayda, Aytaç, Aysıla, Ayşegül, Aysel, Aynur, Ayten, Aybeniz, Aydanur, Ayşin, Işılay, Ayben, Ayçin, Aytuğ yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Ayben, Ayçin, Aydanur, Aytuğ, Işılay, İncilay maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Ak+Ay = "parıltılı-ay, ışıklı-ay, klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Parıltılı ay, ışıklı ay manasında nitelendirir. Klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünde ak — temiz, mübarek, parlak yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Türkçü compound ak+ay — Cumhuriyet-eri (1923 sonrası) Atatürk'ün Türkçü-laik-modernleşme reformları çizgisinde laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif-Türkçü-modern erkek adı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Akay özellikle 1933'ten itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern Türkçü erkek adı oldu.