Armağan

Armağan, Türkçe armağan — arma- (Eski Türkçe-Moğolca: hediye-vermek, bağışlamak; klasik Türk-Moğol aramaq — istemek-aramak yan-yorumlu yakın söz-formu) kökünden -an sıfat-yapma ekiyle türetilmiş — birini sevindirmek için verilen şey, hediye, bağış anlamına gelir. Klasik Türkçü-modern halk-edebî söz-örgüsünde armağan sözcüğü hem somut-hediye hem soyut-bağış-bahşeden anlamla yer alır; Allah'ın armağanı, doğum-armağanı, kalp-armağanı yan-form-yan-yorumlu söz-yapıları klasik halk-türkçesinin söz-örgüsünün merkez sözcüklerindendir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu birini sevindirmek için verilen şey, hediye manasında nitelendirir. Klasik halk-edebî söz-örgüsünde armağan yan-yorumlu söz-yapısı cömertlik, sevindirici-bağış, manevî-bahş karakter-yansımasını içerir. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern unisex-adı türetimlerindendir; özellikle 1913'ten itibaren TÜİK kayıtlarında Türkçü-laik-aydın ailelerinin sevdiği zarif unisex-adı oldu. 112 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #402 sıradadır.

Türkçe armağan, Eski Türkçe-Moğolca arma- / armaġ- ("hediye-vermek, bağışlamak") kökünden -an sıfat-yapma ekiyle türetilmiş bir isimdir — birini sevindirmek için verilen şey, hediye, bağış. Aynı kök-ailesinden armada — yan-yorumlu yakın söz-formu, aramak (yan-form-yan-yorumlu söz-yapısı), Türk-Moğol aramaq — istemek-aramak". Klasik Türkçü-Moğol halk-edebî söz-örgüsünde armağan sözcüğü hem somut-hediye ("birine verilen-değerli-şey") hem soyut-bağış-bahşeden ("manevî-yansıma, ilahî-bahş") anlamla yer alır. Klasik halk-türkçesinde Allah'ın-armağanı, doğum-armağanı, kalp-armağanı, sevincin-armağanı yan-form-yan-yorumlu söz-yapıları klasik halk-türkçesinin söz-örgüsünün merkez sözcüklerindendir; klasik Türk-İslam halk-yansıma söz-örgüsünün cömertlik-bahş söz-yapısı. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu birini sevindirmek için verilen şey, hediye manasında nitelendirir; modern Türkçenin standart söz-yapısı. Klasik halk-edebî söz-örgüsünde armağan yan-yorumlu söz-yapısı cömertlik, sevindirici-bağış, manevî-bahş karakter-yansımasını içerir; özellikle Türkçü-laik-aydın söz-örgüsünde Allah'ın-doğum-bahşı yan-yorumla yan-bağlanır. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern unisex-adı türetimlerindendir; aynı kategoride Sevda (sevgi-bahşeden), Sevgi (sevgi-anlam), Hediye (Arapça yan-form), Lutfiye (lutuf-yan-form), Ata (cömertlik-bahşeden) gibi cömertlik-yan-yorumlu kız-erkek-adları yan-örgü oluşturur. Armağan* özellikle 1913 sonrası Cumhuriyet-laik-aydın ailelerinin sevdiği zarif unisex-adı oldu; cinsiyet-üstü kullanımı modern Türkçenin esnek adlandırma-pratiklerinin örneklerindendir. mkozturk verileri kız-erkek paralel-kullanım gösterir.