Bahadır
Bahadır İsminin Anlamı ve Kökeni
Bahadır, Türk-Moğol baghatur / bahadur sözcüğünden gelir ve "yiğit, kahraman, savaş üstünü, savaşçı asaletli" anlamlarına gelen bir erkek adıdır. Cengiz Han döneminden (1206-1227) itibaren Cengiz hanedanının askeri elit kategorisinin onursal unvanı olmuş, Türk-Moğol-Fars-Hint geleneklerinde yaygınlaşmıştır. Babür-Hindistan hükümdarlarından Bahadır Şah I (1707-1712) ve son hükümdar Bahadır Şah II Zafer (1837-1857) adın tarihi mirasının önemli halkalarındandır.
Türk-Moğol baghatur / bahadur sözcüğü Eski Türkçe ve Moğolcada "yiğit, kahraman" anlamına gelir. Cengiz Han döneminden itibaren askeri elitlere verilen onursal sıfat olmuş; Bahadır Han, Bahadır Şah (Babür hükümdarları) gibi unvanlarda yerleşmiştir. Türkçeye Cumhuriyet döneminin Türkçü tarih mirası canlandırmasıyla ad olarak yeniden açılmıştır.
Popülerlik
Bahadır, 1873'ten itibaren TÜİK kayıtlarında Cumhuriyet'in Türkçü tarih mirası canlandırma kuşağında görünür. 20. yüzyıl boyunca orta tabaka Türk ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #398 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Bahadır Şah II (Bahadur Shah Zafar)
1775-1862, Babür İmparatorluğu / HindistanBabür İmparatorluğu'nun son hükümdarı; 1837-1857 arası 20 yıl saltanat. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin Hindistan-egemenliğinin son evresinde sembolik imparator olarak tahtta kaldı. 1857 Sipahi Ayaklanması (Hindistan'ın İlk Bağımsızlık Savaşı olarak da bilinir) sırasında ayaklanmanın sembolik liderliğini üstlendi. Yenilgi sonrası İngilizler tarafından Burma-Rangoon'a sürgün edildi; 1862'de orada öldü. Aynı zamanda klasik Urdu-Pers şiir geleneğinin önemli bir şairiydi; Zafar mahlasıyla yazdığı gazel ve şiirler Urdu klasik şiirinin önemli eserlerindendir. Lagta nahin hai dil mera ujde dayar men (Gönlüm bu yıkık diyarda durmuyor) en bilinen şiir mısrasıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- MoğolcaBaghatur (𐭡𐭀𐭕𐭀𐭃𐭎𐭀)
- Eski TürkçeBahadur
- FarsçaBahādur
- Urduca-HindîBahādur
- AzericeBahadır
Ünlü İsimdaşlar
Bahadır Şah II
Babür İmparatorluğu'nun son hükümdarı (1775-1862); 1837-1857 saltanat. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin Hindistan-üzerindeki egemenliğinin son evresinde tahtta kaldı; 1857 *Sipahi Ayaklanması*nda (Hindistan'ın *İlk Bağımsızlık Savaşı*) ayaklanma liderliği üstlendi. Yenilince İngilizler tarafından Burma-Rangoon'a sürgün edildi; 1862'de orada öldü. Aynı zamanda klasik Urdu şiir geleneğinin önemli bir şairiydi (*Zafar* mahlasıyla yazdı).