Bektaş
Bektaş İsminin Anlamı ve Kökeni
Bektaş, Türkçe bek (sağlam, sıkı) ve taş sözcüklerinin birleşiminden oluşan ve "sağlam taş gibi, dirençli, kararlı" anlamına gelen klasik bir erkek adıdır. Adı tarihte asıl yücelten Hacı Bektaş-ı Veli'dir (1209-1271); Bektaşi tarikatının manevi kurucusu ve Alevi-Bektaşi geleneğinin en saygın figürlerinden biridir. Türbesi ve dergâhı Nevşehir'in Hacıbektaş ilçesinde bulunur.
Türkçe Bektaş, bek (sağlam, sıkı; Eski Türkçe berk ile aynı kök) ve taş sözcüklerinin birleşmesinden oluşan ve "sağlam taş gibi, dirençli, kararlı" anlamlarına gelen klasik bir erkek adıdır. Aynı üretim mantığıyla Berktaş ve Demirtaş gibi adlar yer alır. Ada hem tarihsel hem manevi derinliğini kazandıran Hacı Bektaş-ı Veli'dir (1209-1271).
Popülerlik
Bektaş, klasik bir erkek adı olarak Hacı Bektaş-ı Veli'nin manevi mirasıyla pekişmiş kuvvetli kültürel saygınlık taşır; Alevi-Bektaşi geleneğinin merkez tarikat-figürüyle bağlantılı köklü bir tercihtir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam (tasavvuf): Bektaşi tarikatı klasik Türk-İslam halk tasavvuf tarikatlarının önemli kollarından biridir; 13-19. yüzyıllar arasında Anadolu-Balkan-Ortadoğu-Mısır coğrafyalarında yayıldı. Yeniçeri Ocağı'nın (1363-1826) manevi bağlısıdır. Klasik Bektaşi halk tasavvuf edebiyatının merkez geleneğinde eline-diline-beline-sahip-ol (üç temel davranış ahlakı) ilkesi yer alır. Türk-İslam ailelerinde Bektaş adı koymak, çocuğa Hacı Bektaş Veli'nin tasavvuf mirasını, manevi yoldaş, sağlam-bağlı-mü'min karakter niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Tarihi Figürler
Hacı Bektaş Veli
1209-1271, Selçuklu Anadolu / Bektaşi tarikatı kurucusuKlasik Anadolu Türk-İslam tasavvuf edebiyat geleneğinin merkez figürlerinden biri; Bektaşi tarikatının manevi kurucusudur. Sayyid Muhammad ibn Sayyid Ibrahim en-Nişaburi esas adıyla; Hz. İmam Musa Kâzım soyundan geldiği rivayet edilir. Makâlat ve Velayetname (15. yüzyıl menakıbnamesi) Bektaşi halk tasavvuf edebiyatının temel kaynaklarındandır. Türbesi Nevşehir-Hacıbektaş ilçesinde halk ziyaret noktasıdır.
Edebiyatta ve Folklorda
Velayetname-i Hünkâr Hacı Bektaş Veli
148015. yüzyıl Bektaşi menakıbnamesi; Hacı Bektaş Veli'nin hayatı, manevi mertebe mucizeleri, tasavvuf öğretileri klasik Bektaşi halk edebi söyleminin temel kaynak eseri.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (terkip)Bek-Taş
- AzericeBektaş
Ünlü İsimdaşlar
Hacı Bektaş Velî
Klasik Anadolu Türk-İslam tasavvuf edebiyat geleneğinin merkez figürlerinden biri (1209-1271); Bektaşî tarikatının manevî kurucusu olarak anılır. *Makâlât* (Türkçe Arap Pers tasavvuf eseri), *Velâyetnâme* (15. yüzyıl menâkıbnâmesi) Bektaşî halk tasavvuf edebiyatının temel kaynaklarındandır. Türbesi Nevşehir-Hacıbektaş ilçesinde halk ziyaret noktasıdır.