Yaşar

UnisexTürkçeKlasik

Anlam ve Köken

Yaşar, Türkçe yaşa- fiilinin geniş-zaman -r ekiyle oluşmuş klasik bir dilek-adıdır — "yaşasın, uzun ömürlü olsun" anlamını taşır. Geleneksel Türk adlandırma kültüründe yüksek çocuk-ölümü döneminin koruyucu-dilek adları kümesinin (Dursun, Tursun, Ölmez, Durmuş) en yaygın örneklerinden biridir. Cinsiyet bakımından tarihsel olarak unisex kabul edilir — Yaşar Kemal gibi erkek taşıyıcılar ve çok sayıda kadın Yaşar adının cinsiyet-açısından serbest kullanımını gösterir. 1960'ta Türkiye'nin #11 en popüler adı konumuna ulaşmıştır.

Türkçe yaşa- fiilinin geniş-zaman 3. tekil -r ekiyle oluşan "yaşıyor, uzun-ömürlü olsun" biçimindeki dilek-adıdır. Yaşa- fiili Eski Türkçe yaşa- (ömür sürmek, hayatta olmak) kökünden gelir ve yaş (ömür, sene, nem-canlılık) ismiyle akrabadır — Proto-Türk yās (nem, canlılık, yaş) kökünden. Bu dilek-adı kalıbı Türkçenin en köklü ad-yapım geleneklerinden biridir: Dursun (yerinde kalsın, uzun-ömürlü olsun), Yaşar (yaşasın), Ölmez (ölmesin), Durmuş (yerinde-kalıcı olmuş), Tursun (yerinde durup kalsın) birbiriyle aynı mantık-kümesindedir. Özellikle yüksek çocuk-ölümü dönemlerinde (19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl ortası) ailelerin yeni-doğan çocuk için "bu-yaşasın, ölmesin" dileğiyle verdikleri koruyucu-büyü işlevli adlardır. Cinsiyet bakımından geleneksel kullanımda hem kız hem erkek için kullanıldı; Yaşar Kemal gibi erkek taşıyıcılar ve TÜİK verilerindeki kadın-ağırlıklı pay birlikte ele alındığında ad tarihsel olarak unisex kabul edilir.

Popülerlik

Yaşar, geleneksel Türkçe dilek-adı kalıbının en yaygın temsilcisi olarak 1960'ta #11 ile zirvesine ulaştı — 19. yüzyıl sonu yüksek çocuk-ölümü bağlamında doğan koruyucu-büyü dilek-adı kültürünün Cumhuriyet döneminde de sürdürüldüğünün göstergesi. 1960-80 arası Yaşar Kemal'in edebi-entelektüel görünürlüğü adın kültürel saygınlığını pekiştirdi. 1990 sonrası modernleşme-kentleşme sürecinde "köy-klasik" algısıyla kademeli düşüş yaşadı; 2025'te #350 sırada. Türk dilek-adı kültürünün (Dursun, Tursun, Ölmez, Durmuş) kolektif gerilemesinin parçası olarak görülebilir.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
1.210.418.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Yaşar Kemal

1923-2015, Osmaniye/İstanbul

Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli olan Türk-Kürt asıllı, dünyaca tanınan romancı. Çukurova-Toros destanını işleyen İnce Memed (1955-1987) 4-ciltlik serisi 40'tan fazla dile çevrildi ve onu uluslararası edebiyat dünyasına taşıdı. Yer Demir Gök Bakır (1963), Ölmez Otu (1969), Bin Boğalar Efsanesi (1971), Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997) diğer başyapıtları arasında. Nobel Edebiyat Ödülü'ne birçok kez aday gösterildi; 1997'de Norveç'in prestijli edebiyat ödülü Bjørnson'u, 2008'de Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü aldı.

Edebiyatta ve Folklorda

İnce Memed

Yaşar Kemal · 1955

Çukurova'nın feodal-ağa düzenine isyan eden eşkıya-köylü Memed'in destanını anlatan 4-ciltlik roman serisi (1955, 1969, 1984, 1987). Türk romancılığında destansı-toplumsal gerçekçi anlatımın doruk örneklerinden biri. İngilizce çevirisiyle (Memed, My Hawk, 1961) Yaşar Kemal'i dünya edebiyat dünyasına tanıttı. Ad olarak Yaşar'ın modern Türk edebiyat-belleğindeki yerini büyük ölçüde bu eserin yazarı üzerinden taşır.

Modern Kültürde

Yaşar (Yaşar Gaga)

Müzik · 1970

Türk şarkıcı-besteci (d. 1970). Divane (1993), Yanarım, Uzun İnce Bir Yoldayım (Âşık Veysel yorumu) ile 1990'lar-2000'ler Türk pop-halk müziği sahnesinin tanınan seslerinden oldu. Sahne adıyla Yaşar Gaga kısaltılmış kullanımı adın popüler kültürdeki görünürlüğüne katkıda bulundu.

Uluslararası Karşılıkları

  • Türkçe (kaynak)Yaşar
  • Azerbaycan TürkçesiYaşar
  • TürkmenceÝaşar
  • KırgızcaJaşar
  • ÖzbekçeYashar

Yaşar ile İkili İsimler

Yaşar İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Yaşar isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet