Bilal ismi “Su gibi ıslatan” anlamına gelir. 2013 yılında 38. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 125. sırada yer alıyor.
Deneyin
Bilal İsminin Anlamı ve Kökeni
Bilal, Arapça "Bilal" adından gelir ve "ıslatan, nemlilik" anlamına gelir; "b-l-l" (ıslatmak) kökünden türer. Adın en tanınmış taşıyıcısı, İslam'ın ilk müezzini Hz. Bilal-i Habeşi'dir (yaklaşık 580-640). Habeşistanlı bir köleyken İslam'a giren ve Hz. Ebu Bekir'in satın alıp azat ettiği bu sahabi, okuduğu ilk ezanla İslam ibadet tarihinin kurucu adlarından biridir. 175 yılı aşkın TÜİK kaydıyla Türkçenin en eski İslami erkek adlarındandır. TÜİK kayıtlarında Bilal ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2013 yılında 38. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 125. sırayla listelenmektedir.
Arapça Bilal, 'nemlendirmek, ıslatmak' kökünden gelir ve "su, nem, boğazı ıslatan şey" anlamına gelir. Aynı kökten Arapça balla (ıslandı), balalat (nemlilik), ballal (ıslatıcı) sözcükleri türer. Sözcük en yalın anlamıyla suyu, nemi ve boğazı ıslatan her şeyi anlatır, çöl hayatında kıymetli bir anlamdır; Arapçada 'kırbasında bir damla su yok' demek için de bu sözcükle kurulan bir deyim kullanılır. Hz. Bilal'in bu adı İslam'dan önce almış olması, adın Arap Yarımadası'nda daha eski bir ad olduğunu gösterir. İslam tarihinde adın kazandığı manevi yük ise Hz. Bilal-i Habeşi'nin simge konumundan gelir — Medine'de ilk ezanı okumuş, Mekke'nin fethinde Kâbe'nin damından fetih ezanını okumuş, siyahi köle kökeninden Peygamber'in en yakın sahabilerinden birine yükselmiştir. Türkçede Bilal biçiminde Osmanlı döneminden beri kesintisiz kullanılır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Bilal İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Bilal deyince öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
Doğa sevgisi, bu ismin en belirgin çağrışımı. Açık havada rahat eden, mevsimleri fark eden, dört duvar arasında sıkılan bir karakter.
Maneviyat
Bu isim inanç dünyasıyla anılır — ya sözlükteki karşılığı yüzünden ya da geleneğin bu adla andığı kişi yüzünden. Belirleyici olan ismin kökeni değil, çağrıştırdığı şey.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Bilal, kayıtların başladığı 1850'de 43. sıradaydı ve 175 yıl boyunca hep ilk 150 içinde kalmış çok eski bir erkek adıdır. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başında çoğunlukla 50 ile 90. sıralar arasında görüldü. 1920'ler, 30'lar ve 40'larda zaman zaman 100'ün dışına düştü; 1935'te 118. sıraya kadar indi. 1950'lerden sonra 55 ile 85. sıralar arasına döndü ve 1990'larda 49. sıraya kadar çıktı. 2009-2013 arasında yeniden ivmelendi ve 2013'te 38. sırayla kendi zirvesine ulaştı. 2016'dan bu yana düzenli olarak geriliyor: 2022'de 107. sıraya indi, 2025'te 125. sıradadır. Hz. Bilal-i Habeşi'nin hatırasını taşıyan ad, iniş çıkışlara rağmen hiçbir dönemde gözden düşmedi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Bilal en çok Batman'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 4,7 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 740 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Bilal adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Bilal adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Bilal-i Habeşi, İslam'ın ilk müezzini olarak namaz ibadetinin günlük seslendirilmesinin kurucu figürüdür. Hz. Peygamber'in hadislerinde özel olarak övülür — "Bilal'in ayak sesini cennette işittim" hadisi (Buhari, Teheccüd 17) onun cennete girmiş olduğuna işaret eder. Siyer literatüründe işkenceye maruz kaldığında sürekli "ahad, ahad" (Tek, Tek — Allah'ın birliği) diyerek direniş gösterdiği anlatılır. 630 Mekke Fethi'nde Kâbe'nin çatısından okuduğu fetih ezanı, İslam'ın Mekke'ye dönüşünün simgesi olarak anılır. Sünni, Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinin üçünde de aynı saygıyla anılır — ırksal ve sosyal köken farkının iman karşısındaki geçersizliğini simgeleyen ortak kurucu figürdür.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Bilal-i Habeşi (Bilal ibn Rabah el-Habaşi)
c. 580-641, Mekke / Şamİslam'ın ilk müezzini. Habeşli bir kölenin oğlu olarak Mekke'de doğdu, ilk Müslümanlar arasında yer aldı ve efendisi Ümeyye b. Halef'in elinde ağır işkence gördü; Hz. Ebû Bekir onu satın alıp azat etti. Peygamber onu müezzin tayin etti. 630'daki Mekke fethinde Kâbe'nin damına çıkıp ezan okuması İslam tarihinin simge sahnelerindendir. Peygamber'in vefatından sonra Şam'a yerleşti ve 641 civarında orada öldü.
Ünlü İsimdaşlar
Bilal Sonses
Türk pop ve arabesk müziği sanatçısı
Bilal İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Bilal isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Bilal
- FarsçaBilal
- UrducaBilal
- Boşnakça / ArnavutçaBilal
- Endonezce / MalaycaBilal