Bilgi

Bilgi, Türkçe bil-gi — bil- ("bilmek; klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezi fiili") + isim-eki -gi söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmış Türkçü-yenileşme dönemi söz-yapısının söz-imgesidir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile elde edilen gerçek manasında nitelendirir. Aynı söz-imge-ailesinden Bilge (yan-form), Bilgehan (compound yan-yapı), Bilgesu, Bilger, Bilim (yan-yapı yan-bağlamlı), Bilen, Bilinç yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Türkçü-yenileşme söz-örgüsünün söz-merkezindeki bilim, bilgi, bilinç, bilge söz-yapıları yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır (Cumhuriyet erken-dönemi 1923-1950 söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). 84 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2022'de #452 sıradadır.

Türkçe bil-gi — bil- ("bilmek; klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezi fiili; aynı kök-ailesinden Bilge, Bilgehan, Bilgesu, Bilger, Bilim, Bilen, Bilinç, Bilgili, Bilgin, Bilgişen yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") + isim-eki -gi söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmış Türkçü-yenileşme dönemi söz-yapısının söz-imgesi. Klasik halk-Türk-Eski-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Türkçe bil- fiili, klasik halk-Eski-Türk söz-örgüsünde Bilge Kağan (683-734; Göktürk-Hâkanlığı söz-merkezi söz-imgesi, Bilge Kağan Yazıtı 735 yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Gultekin maddesi yan-form söz-örgüsü), klasik halk-Türk-Atabey söz-yapılarının söz-merkezindeki Bilge Atabey yan-yapısı söz-imgesi yan-bağlanır. Cumhuriyet erken-dönemi söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Atatürk dönemi 1923-1938 Türkçü-laik-modernleşme reformları, Türk-Dil-Devrimi 1932 yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; bilim, bilgi, bilinç, bilge yan-yapı söz-yapıları klasik halk-Türkçü-yenileşme söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Bilgi söz-yapısı Kur'an'da yer almaz; Türkçü-yenileşme söz-imgesi söz-merkezindedir. Türkçeye Cumhuriyet eri yumuşak-söyleyişiyle Bilgi yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, Ege, İç-Anadolu laik-eğitimli orta-tabaka-yan-Türkçü ailelerinin sevdiği zarif modern Türkçü kız adı oldu.