Burç

Burç, Arapça el-burc sözcüğünden gelen bir erkek adıdır. Kur'an-ı Kerim'de Büruc Suresi (85. sure) bu kavramdan adını alır: Ve es-sama'i dhati el-buruc ("Burçlar sahibi göğe andolsun!" — 85:1). Klasik müfessirler el-buruc'u gökteki on iki burç (Burç-ı Esed/Aslan, Burç-ı Saratan/Yengeç, Burç-ı Hut/Balık vb.) olarak yorumlar. Hicr 16, Furkan 61 ayetlerinde de geçer. 2024'te 449. sırada yükseliyor trendiyle gizli hazine kategorisindedir.

Arapça el-burc, Sami kök b-r-j ("yükselmek, gözlem yapmak") kökünden gelir. Eski Yunanca (pyrgos, kule), Almanca Burg (kale) sözcükleriyle Hint-Avrupa-Sami kavşağında akrabalık taşıdığı düşünülür. İslam astronomisinde el-buruc zodyak'ın on iki burcunu anlatır; Türkçe gündelik dilde burç hem astrolojik burç ("benim burcum Yengeç") hem mimari kale kulesi ("İstanbul surlarının burçları") anlamında kullanılır. Aynı kökten et-Tabarruc ("süslenip gösteriş yapma" — Ahzab 33:33), el-Buruc (Büruc Suresi'nin adı) gelir.