Burç

Burç, Arapça al-Burj (البرج) — b-r-j (yüksek-yapı, klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı) kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi al-Burj — yıldız-burcu, kale-burcu, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Kale duvarlarından daha yüksek, yuvarlak, dört köşe veya çok köşeli yapı; gökyüzünün on iki bölümünden biri manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Burūj (burçlar, kuleler; klasik halk-Bürûc Sûresi 85 söz-merkezi söz-yapısı), al-Tabarruj (süslenip-gösteriş söz-yapısı; klasik halk-Ahzâb 33:33 söz-merkezi yan-bağlamı), Burj al-Asad — Aslan-burcu, Burj al-Saraṭān — Yengeç-burcu, Burj al-Ḥūt — Balık-burcu yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Bürûc Sûresi 85:1'de söz-merkezindedir — Wa al-samā'i dhāti al-burūj ("Burçlar sahibi göğe andolsun!"). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde al-burūj — gökteki on iki burç söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (Hicr 15:16 Wa-laqad ja'alnā fī al-samā'i burūjan wa-zayyannāhā li-l-nāẓirīn, Furkân 25:61 Tabāraka lladhī ja'ala fī al-samā'i burūjan söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır). 44 yıllık TÜİK tarihiyle 2024'te #449 sıradadır.

Arapça al-Burj (البرج), b-r-j ("yüksek-yapı; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde b-r-j kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Burj — kule/burç, al-Burūj — burçlar/kuleler; klasik halk-Bürûc Sûresi 85 söz-merkezi söz-yapısı, al-Tabarruj — süslenip-gösteriş; klasik halk-Ahzâb 33:33 söz-merkezi yan-bağlamı, Burj al-Asad — Aslan-burcu, Burj al-Saraṭān — Yengeç-burcu, Burj al-Ḥūt — Balık-burcu, Burj al-Mīzān — Terazi-burcu, Burj al-'Aqrab — Akrep-burcu, Burj al-Sunbula — Başak-burcu, Burj al-Jadyī — Oğlak-burcu, Burj al-Dalw — Kova-burcu, Burj al-Ḥamal — Koç-burcu, Burj al-Thawr — Boğa-burcu, Burj al-Jawzā' — İkizler-burcu, Burj al-Qaws — Yay-burcu yan-örgüsü") kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi al-Burj — yıldız-burcu, kale-burcu, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Kale duvarlarından daha yüksek, yuvarlak, dört köşe veya çok köşeli yapı; gökyüzünün on iki bölümünden biri manasında nitelendirir. Kur'ânî yan-bağlam Bürûc Sûresi 85:1'de söz-merkezindedir — Wa al-samā'i dhāti al-burūj ("Burçlar sahibi göğe andolsun!") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır (Bürûc Sûresi 85'in söz-merkezi açılış-âyeti söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; sûre-eponym söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde al-burūj — gökteki on iki burç söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-İslam-astronomi söz-örgüsünde Hamel-Sevr-Cevzâ-Saraṭân-Esed-Sünbüle-Mîzân-'Akrep-Kavs-Cedy-Delv-Hût söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır). Aynı kök-ailesinden Hicr 15:16 Wa-laqad ja'alnā fī al-samā'i burūjan wa-zayyannāhā li-l-nāẓirīn ("Andolsun, biz gökte burçlar yarattık ve onu, bakanlar için süsledik"), Furkân 25:61 Tabāraka lladhī ja'ala fī al-samā'i burūjan wa-ja'ala fīhā sirājan wa-qamaran munīrā ("Gökte burçları yapan, onlarda bir kandil ve nurlu bir ay yaratan O, ne yücedir"; bk. Bereket maddesi yan-form söz-örgüsü A'râf 7:96 söz-merkezi yan-bağlamı Tabāraka yan-bağlamı kök-aile-detayı orada), Nisâ 4:78 Wa-law kuntum fī burūjin mushayyada — "Sapasağlam-kalelerde olsanız bile" söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-İslam-mimarî söz-örgüsünde al-Burj — kale-burcu söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Endülüs Burj al-Dhahab — Altın-Kule, klasik halk-Mısır Burj al-Yāqūt, klasik halk-Türk-Osmanlı Galata Kulesi — Burj al-Maṣīḥ / Burj-i Kebîr yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle al-Burj / Burc / Burç yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Cumhuriyet-eri laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern gizli hazine erkek adı oldu. Burç özellikle 1981'den itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern gizli hazine erkek adı oldu.