Burhanettin
Burhanettin ismi “Dinin kanıtı, dinin delili” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2022: #472).
Deneyin
Burhanettin İsminin Anlamı ve Kökeni
Burhanettin, Arapça 'burhan' (kanıt, ispat, açık delil) ve 'din' kelimelerinin birleşiminden oluşan ve 'dinin kanıtı, dinin ispatı' anlamına gelen bir erkek adıdır. İsmin tarihteki tanınan figürü Sultan Burhanettin Ahmed'dir (1345-1398): Eretna Beyliği'nde kadılık ve vezirlik yaptıktan sonra 1381'de Sivas'ta hükümdarlığını ilan ederek Eretnaoğulları'na son veren devlet adamı ve Eski Anadolu Türkçesiyle yazan bir divan şairi. TÜİK kayıtlarında Burhanettin ismine ilk olarak 1874 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1875 yılında 134. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2022 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.
Arapça 'burhan' (kanıt, ispat, açık delil) ve 'ed-Din' (din) unsurlarının birleşiminden türetilmiştir — 'dinin kanıtı, dinin delili'. Klasik İslam-felsefe-kelam geleneğinde burhan mantıksal kesin delili ifade eder; İbn Sina ve Gazali gibi düşünürlerin metafizik kanıt geleneği bu kavrama dayanır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Burhanettin İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Burhanettin deyince öne çıkan dört özellik:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Bilgelik
Doğru soruyu sorabilmek, çok cevap bilmekten önce gelir burada. Hazır olmadığı konuda susan, aceleyle hüküm vermeyen bir olgunluk.
Asalet
Karşısındakini küçük düşürmeyen, üstünlük taslamayacak kadar kendinden emin, hakkını bildiği kadar sorumluluğunu da bilen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik asalet. Ayrıcalık değil, ölçü.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Burhanettin, TÜİK kayıtlarına 1874'te girdi ve 1875'te 134. sırayla zirvesine ulaştı. 19. yüzyılın sonlarında 150 ile 225. sıralar arasında verilen bir addı; 1916-1920 yıllarında yeniden yükseldi ve 1920'de 147. sıraya çıktı. Cumhuriyet'in ilk on yıllarında 170 ile 290. sıralar arasında kaldı, sonra yavaş ama kesintisiz geriledi: 1960'ta 299., 1970'te 360., 1980'de 471. sıradaydı. 2000'lerde ve 2010'larda 480 ile 530. sıralar arasında seyrek verilen bir addı; son kayıtlarında toparlanıyor ve 2022'de 472. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 14.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Burhanettin adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Burhanettin adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Burhanettin, "dinin kanıtı, dinin delili" anlamına gelir. "Burhan", İslam felsefe ve kelam geleneğinde kesin mantıksal kanıtı ifade eder; ad, inancı akıl ve delille temellendirme geleneğini çağrıştırır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Sultan Burhanettin Ahmed
1345-1398Kayseri kadılığından devlet yönetimine yükselmiş âlim-hükümdar. Eretna Beyliği'nde vezirlik ve naiplik yaptıktan sonra 1381'de Sivas'ta sultanlığını ilan edip kendi devletini kurdu. Eski Anadolu Türkçesiyle yazılmış büyük bir divanı vardır. 1398'de Akkoyunlu beyi Karayülük Osman Bey'e esir düştü ve Sivas surları önünde öldürüldü.
Edebiyatta ve Folklorda
Burhanettin Divanı
Sultan Burhanettin AhmedEski Anadolu Türkçesiyle yazılmış ilk büyük divanlardan biridir. Sivas'ta kendi devletini kuran sultanın hem devlet adamı hem şair yönünü gösterir; 14. yüzyıl sonu Anadolu Türkçesinin merkezi örneklerindendir. Aşk ve tasavvuf temalı 1.300'ü aşkın gazelin yanında 115 tuyuğ ve 20 rubai içerir.
Ünlü İsimdaşlar
Sultân Burhânettin Ahmed
Kayserili âlim ve devlet adamı; Eretna Beyliği'nde kadılık ve vezirlik yaptıktan sonra 1381'de yönetimi ele geçirip Sivas merkezli kendi devletini kurdu. 1.300'ü aşkın gazel, 115 tuyuğ ve 20 rubaiden oluşan Türkçe divanı vardır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaبرهان الدين (Burhaneddin)
- TürkçeBurhanettin / Burhaneddin / Burhan