Ceyhun
Ceyhun İsminin Anlamı ve Kökeni
Ceyhun, Asya'nın Amuderya nehrinin klasik İslami adı olan ve "büyük nehir, taşan akarsu" anlamına gelen bir erkek adıdır. Klasik İslam coğrafyacıları (İbn Hurdadbih, İbn Havkal) Ceyhun ile Seyhun (Sirderya) Orta Asya'nın iki büyük nehri olarak anar; Türk-İslam dünyasının kuzey sınırını oluşturmuşlardır. Çukurova'daki Ceyhan ilçesi ve nehri de aynı adı taşır.
Asya'nın Amuderya (Amu Darya) nehrinin klasik İslami adıdır; İbranice Gihôn (Tevrat Yaratılış 2:13'te Eden'in dört nehrinden biri) sözcüğüne dayanır. Klasik İslam coğrafyacıları (İbn Hurdadbih, İbn Havkal, Yakût el-Hamevi) Ceyhun ile Seyhun (Sirderya) Orta Asya'nın iki büyük nehri olarak tanımlar.
Popülerlik
Ceyhun, 1932'den itibaren TÜİK kayıtlarında Cumhuriyet'in ve ailelerinde görünür. 1960-2000 arası popüler tercihler arasında 200-400 sıralarında yer aldı; 2025'te #415 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Tevrat — Bereshit/Tekvin 2:13 (dört cennet ırmağı)
İbranice Tevrat'ın Tekvin Suresi 2:10-14'te dört cennet ırmağı şöyle sıralanır: Pişôn (Havila bölgesi — altın zümrüt toprağı), Gihôn (Kûş bölgesi), Hidkel (Dicle Nehri), Perat (Fırat Nehri). Klasik İslami halk edebi söylemine Sayhun-Jayhun-en-Nil-el-Furat dört nehir kategorisi şeklinde geçti.
Hadis-i şerif — anhar el-cannah (cennet nehirleri)
Müslim Cennet 26'da rivayet edilen hadis-i şerif: Sayhun ve Jayhun ve en-Nil ve el-Furat kullun min anhari el-cannah — "Seyhun, Ceyhun, Nil ve Fırat — hepsi cennet nehirlerindendir." Klasik İslami halk coğrafya söyleminde dört nehir cennet kategorisinin temel metni.
Uluslararası Karşılıkları
- İbranice (köken)Gīḥōn
- ArapçaJayḥūn
- FarsçaJayḥūn
- Yunanca (Antik)Ōxos (Ὦξος)
Ünlü İsimdaşlar
Ceyhun Atuf Kansu
Türk şair ve hekim (1919-1978); modern Türk şiirinin sosyal realist kalemlerinden biri; *Yatağı Yapayalnız* (1957), *Yanık Hava* (1958) gibi şiir kitaplarıyla 1950-1970 arası Türk şiir sahnesinin tanınan kalemlerindendir. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu pediatri uzmanı şeklinde de görev yaptı.