Durali ismi “'Ölme Ali'; uzun ömür dileğiyle Hz. Ali'nin adı” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #449).
Deneyin
Durali İsminin Anlamı ve Kökeni
Durali, Türkçe dur- fiiliyle Ali adının birleşiminden oluşan bir erkek adıdır; 'dur, ölme, yaşa' dileğini Hz. Ali'nin adıyla buluşturur ve 'ölme Ali' anlamına gelir. Bir başka okumaya göre adın aslı Tor-Ali'dir; tor, eski Anadolu Türkçesinde 'genç, toy' demektir. Anadolu'da Dursun, Durmuş gibi Dur- ile başlayan adlar, özellikle önceki çocuklarını kaybeden ailelerin yeni çocuğa verdiği koruyucu dilek adlarıdır. Ad en çok Ankara'nın Kızılcahamam ilçesi ve çevresinde görülür. TÜİK kayıtlarında Durali ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 61. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2024 yılı verilerinde 449. sırayla listelenmektedir.
Durali, Türkçe dur- fiilinin emir biçimiyle Ali adının birleşmesinden doğar: 'dur, gitme, ölme' diye seslenilen çocuğa Hz. Ali'nin adı eklenmiştir. Anadolu'da Dursun, Durmuş, Durdu gibi Dur- ile başlayan adlar çocuğun yaşaması niyetiyle, özellikle daha önce çocuğunu yitirmiş ailelerde verilirdi; Durali bu dileğe Hz. Ali sevgisini ekleyen biçimdir. Sesçe benzeyen Durdane ise bu aileden değildir; Farsça 'inci tanesi' demektir. Bir başka okumaya göre adın aslı Tor-Ali'dir: tor, eski Anadolu Türkçesinde 'genç, toy, çömez, abdal' anlamına gelir ve Dede Korkut hikâyelerinde anılan Kan Turalı muhtemelen aynı addır. Kızılcahamam'ın Yıldırımören köyü yakınındaki Durali Baba türbesi, yılın belli günlerinde çocuğu olmayan ya da çocuk düşüren kadınlarca ziyaret edilir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Durali İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Durali, Türkçe ve Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Durali isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Şefkat
İsmin ilk akla getirdiği şey şefkat: seven, sarıp sarmalayan, kırılganı gözeten bir tavır. Bu adlar geleneksel olarak bir aile dileğini de taşır — evin kalbi olsun diye.
Maneviyat
Taşıyanına her seslenişte tekrarlanan bir anlam. Maneviyat burada gösterişli bir dindarlık değil, gündelik hayatın içine yerleşmiş sessiz bir aidiyet.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Durali 1850'de 61. sırayla kayıtlara girdi; bu, adın bugüne dek gördüğü en iyi sıradır. 1850'lerde 60 ile 105., 1860'lardan 1890'lara dek 90 ile 160. sıralar arasında, sık verilen bir addı. 1900'lerde 131 ile 172. sıralar arasında kaldıktan sonra yavaş ama kesintisiz geriledi: 1930'da 214., 1950'de 324., 1970'te 428. sıradaydı. 1980'lerden 2010'ların ortasına dek 475 ile 530. sıralar arasında, 500 dolayında seyretti; 2014'te 529. sırayla en alt noktasını gördü. Son yıllarda yeniden yükseliyor: 2021'de 479., 2024'te 449. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 21.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Durali adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Durali adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Adın Arapça yarısı olan Hz. Ali ibn Ebi Talib (599-661), Hz. Peygamber'in damadı, dördüncü Raşid Halife ve klasik Şii-Alevi gelenekte ilk imamdır. Kur'an'da doğrudan adıyla geçmemekle birlikte Maide 5:55 innama veliyyukumu'llah ayetinin nüzul sebebi tefsirlerde Hz. Ali'ye bağlanır. Durali adı Anadolu Alevi-Bektaşi geleneğinde Hz. Ali sevgisini koruyucu dilek-dua niyetiyle birleştirir.
Benzer İslami adlar için:
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (terkip)Dur-Ali