Durmuş, 'dursun, yaşasın' dileğini geçmiş zaman biçimiyle taşıyan geleneksel bir dilek adıdır; Dursun ile aynı ailedendir. 1877 yılında 26. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 425. sırada yer alıyor.
Deneyin
Durmuş İsminin Anlamı ve Kökeni
Durmuş, Türkçe dur- (durmak, kalıcı olmak, yaşamak) fiilinin geçmiş zaman 3. tekil çekiminden "o durdu, kalıcı oldu" — dilek niyet bildiren halk adlandırma kalıbına yerleşmiş bir Türkçe erkek adıdır. Önceki çocuk kayıplarına karşı bu çocuk dursun, gitmesin, yanımızda kalsın dilek niyetiyle koyulan klasik Anadolu adlandırma geleneğinin (Döndü, Yeter, Satı, Dursun) erkek üyesidir.
Türkçe Durmuş, Eski Türkçe tur- (durmak, ayakta kalmak, kalıcı olmak, yaşamak) fiilinin geçmiş zaman çekimidir: o durdu, o kaldı. Aynı kökten Dursun (dilek kipinde: dursun, kalıcı olsun), Duran (ayakta kalan) ve Durdu adları gelir. Bu yapı, Türk halk adlandırmasının dilek bildiren temel kalıplarındandır. Anadolu'da çocuk kaybı yaşamış ailelerin sonraki çocuklarına koruyucu bir dilekle verdiği adların erkek kanadını oluşturur; kız tarafında Döndü, Yeter ve Satı aynı işi görür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Durmuş İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Türkçe kökenli Durmuş isminde öne çıkan tek bir özellik:
Kararlılık
İsmin ilk akla getirdiği şey kararlılık ve dayanıklılık. Kolay pes etmeyen, kendi yükünü taşıyan, gerektiğinde tek başına da yürüyebilen bir tavır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Durmuş, TÜİK kayıtlarının başladığı 1850'de 30. sıradaydı ve 19. yüzyıl Anadolu'sunun yaygın dilek isimlerinden biriydi. 19. yüzyıl boyunca neredeyse hep ilk 40 içinde kaldı, en iyi yerini 1877'de 26. sırayla gördü. 1940'lardan itibaren düşüş başladı: 1950'de 67., 1970'te 122., 1990'da 220., 2010'da 424. sıradaydı. 2015'te 504. sırayla en alt noktaya indikten sonra biraz toparlandı; 2025'te 425. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Durmuş en çok Bolu'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,2 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 2.400 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Durmuş adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Durmuş adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Anadolu halk adlandırma geleneği — dilek isimler
Durmuş, Dursun, Durdu ve Yaşar, Anadolu'da çocukları yaşamayan ailelerin yeni doğan bebeğe verdiği koruyucu dilek adlarıdır: ad, çocuğun yaşayıp kalması dileğini taşır. Kızlarda aynı gelenek Dursune, Yaşare biçiminde görülür. TDV İslâm Ansiklopedisi bu uygulamayı bir iyi dilek (tefe'ül) olarak anar ve sakıncalı görülmediğini belirtir.
Durmuş İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Durmuş isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (anlam karşılığı)Kalıcı / Yaşayan
- AzericeDurmuş