Emire
Emire İsminin Anlamı ve Kökeni
Emire, Arapça Emire sözcüğünden gelir; '-m-r (emir vermek, yönetmek) kökünden türeyen ve "emir veren, yönetici kadın, prenses" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Eril karşılığı Emir (komutan, prens) ile aynı kökendendir. Aynı kökten emr (buyruk, iş), emare (işaret), müemerre (yetkili kılınmış), Kur'an-ı Kerim Nisa Suresi 4:59'da geçen ulu'l-emr (yetki sahipleri) sözcükleri gelir. Klasik Pers-Arap dünyasında emire unvanı yönetici ailelerin kadın üyelerine verilen onursal sıfattır. Türk-İslami dindar Türk ailelerinin nadir ama köklü zarif kız adlarındandır.
Aynı kök ailesinden el-amir (eril; komutan, prens), el-amr (emir, buyruk), el-imara (emirlik, valilik), el-Ümera (komutanlar — çoğul; Nisa 4:59 Üli'l-Emr terkibinde geçer) sözcükleri türer. Türkçeye Osmanlı söyleyişinden geçmiş onursal bir kız adıdır.
Popülerlik
Emire, 1850'den itibaren TÜİK kayıtlarında Anadolu eğitimli ailelerinin sevdiği klasik kız adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #396 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Üli'l-Emr (emir sahipleri) Kur'an Nisa 4:59 ya eyyuha'llezine amenu atiu'llahe ve atiu'r-rasule ve üli'l-emri minkum (Ey iman edenler! Allah'a, Resulüne ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin) ayetinde geçer; klasik İslami siyasi söyleyişinin kurucu Kur'ani bağlamıdır. Aynı kök ailesinden el-amir unvanı klasik İslam yönetim geleneğinin merkez kavramlarındandır.
Kur'an-ı Kerim'de: Nisâ Suresi, 59. Ayet
Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, peygambere itaat edin ve sizden olan otoritedekilere de itaat edin.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Nisa 59 (uli el-amri minkum)
Ya ayyuha lladhina amanu ati'u'llaha ve-ati'u er-rasula ve-uli el-amri minkum fa-in tanaza'tum fi shay'in fa-rudduhu ila Allahi ve er-rasul in kuntum tu'minuna bi'llahi ve el-yavmi el-ahir — "Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, peygambere itaat edin ve sizden olan otoritedekilere de itaat edin. Eğer bir konuda anlaşmazlığa düşerseniz, Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsanız, onu Allah'a ve peygambere götürün." Nisa 4:59, klasik İslami siyaset fıkıh doktrininin temel ayeti; el-amr / Emire kavramının Kur'ani kullanımının merkez metni.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAmīra
- FarsçaAmīra
- UrducaAmeera / Amira
- BoşnakçaEmira