Adalet
Adalet ismi “Hakkı gözetme; herkese hakkını verme” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Nahl Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Adalet İsminin Anlamı ve Kökeni
Adalet, Arapça adala sözcüğünden gelir; 'denkleştirmek, doğru yapmak; eşit davranmak' kökünden türeyen ve "adalet, hak gözetimi, eşitlik üzere yargılama" anlamlarına gelen bir kız adıdır. el-adl Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından olup Kur'an Nahl 16:90 innallahe yamuru bi'l-adli ve'l-ihsan (Şüphesiz Allah, adaleti ve ihsanı emreder) ayetiyle adın kurucu Kur'ani bağlamını oluşturur. Türkçeye Osmanlı söyleyişinden geçmiş modern bir kadın adıdır.
Aynı kök ailesinden el-adl (adalet, denklik), el-Adl (Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından), el-adil (adaletli — eril), el-adila (adaletli kadın) sözcükleri türer. Klasik İslami düşüncede el-adala fıkıh ve kelamın temel kavramlarındandır; hakim ve şahitlik için aranan temel niteliktir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Adalet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Adalet, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Adalet isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Şefkat
İhtiyacı söylenmeden gören, yardımını da başa kakmayan bir yakınlık. Şefkat burada acımak değil, sahip çıkmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Adalet, TÜİK kayıtlarında 1874'ten itibaren görünen bir kız adıdır; ilk yirmi yılda kayıtları aralıklıdır. 1900'de 253. sıradaydı ve yarım asır boyunca benzer sıralarda dolaştı. Zirvesi 1960'ların başına denk gelir: 1961'de 146. sıraya çıktı. Ardından uzun bir düşüş başladı; 1980'de 269., 2000'de 453. sıraya indi ve 2015'te 509. sırayla dibe vurdu. Modern dönemde Adalet Ağaoğlu'nun romancılığındaki kalıcı varlığı adın edebi Cumhuriyet hatırasını pekiştirdi. Son on yılda yeniden yükselişte; 2025'te 397. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 4.900 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Adalet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Adalet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-'adl / el-'adala İslami teoloji yönetim ahlak üçgeninin merkez kavramıdır. el-'Adl Allah'ın esma'-i hüsnasından biridir; adaletle yöneticilik (el-imara el-'adila) klasik İslami yönetim bilim geleneğinin temel amaçlarındandır. Türk-İslam ailelerinde Adalet adı koymak, kız çocuğa adaletli karakter, hak gözetimi üzere yaşayan manevi ahlaki yakıştırmayı taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Nahl Suresi, 90. Ayet
Şüphesiz Allah, adaleti, iyiliği ve akrabaya vermeyi emrediyor; çirkin fiili, kötülüğü ve zulmü yasaklıyor. O size öğüt veriyor ki düşünüp anlayasınız.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Nahl 90
Nahl 90: "Şüphesiz Allah, adaleti (el-'adl), iyiliği (el-ihsan) ve akrabaya vermeyi emrediyor; çirkin fiili, kötülüğü ve zulmü yasaklıyor. O size öğüt veriyor ki düşünüp anlayasınız." el-'adl sözcüğünün Kur'ani kullanımının en bilinen metinlerinden biridir; Cuma hutbesinin sonunda imamın okuduğu standart ayettir. Adalet adının doğrudan Kur'ani dayanağıdır.
Ölmeye Yatmak (Dar Zamanlar üçlemesinin ilk romanı)
Adalet Ağaoğlu · 1973Adalet Ağaoğlu'nun (1929-2020) Dar Zamanlar üçlemesinin ilk romanı; Aysel adındaki bir üniversite öğretim üyesinin bir otel odasında ölmeye yatmasını ve bu sırada Cumhuriyet'in elli yılını sorgulamasını anlatır. Türk romanında kadın bakışını öne çıkaran başyapıtlardan sayılır.
Modern Kültürde
Adalet Ağaoğlu
Edebiyat · 1929Türk romanının önde gelen kadın kalemlerinden (1929-2020). Ölmeye Yatmak (1973) ile başlayan Dar Zamanlar üçlemesinde Cumhuriyet kuşaklarının hesaplaşmasını yazdı; Bir Düğün Gecesi (1979) ona Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü kazandırdı.
Ünlü İsimdaşlar
Adalet Ağaoğlu
Türk modern romanının önde gelen kalemlerinden (1929-2020); Ölmeye Yatmak (1973), Bir Düğün Gecesi (1979), Hayır (1987) gibi romanları ile Cumhuriyet Türkiye'sinin entelektüel tarihsel sorgulamasını yapan üçlü roman serisini bıraktı. Türk modern romanının kadın perspektifinin merkez kalemlerindendir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAdala
- FarsçaAdalat
- UrducaAdalat
- BoşnakçaAdalet