Fatime

KızArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Fatime, Arapça Fāṭima (فاطمة) — f-ṭ-m (sütten kesmek, ayırmak) kökünün dişil edilgen sıfat-fiil formu — sütten kesilmiş; ateşten korunmuş anlamına gelir. Fatıma adının yumuşak-söyleyişli varyantıdır; aynı manevi-İslamî hatırayı taşır. Hz. Peygamber'in dört kızından en küçüğü ve en sevileni, Hz. Ali'nin eşi, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in annesi olan Hz. Fâtıma ez-Zehrâ (605-632), İslamî kadın-veliler arasında özel bir konum tutar; Sayyidat Nisā' al-Cenne (Cennet Hanımlarının Efendisi) lakabıyla anılır. Fatime yazımı özellikle Anadolu'nun bazı bölgelerinde ve Balkanlar'da (Boşnak-Arnavut Müslümanlar) yerleşmiştir; 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #386 sıradadır.

. Fatime ve Fatıma aynı Arapça Fāṭima (فاطمة) sözcüğünün iki Türkçe söyleyiş-varyantıdır: Fatıma daha klasik-Anadolu-Türkçesi söyleyişi (-ı- kalın ünlü), Fatime ise daha yumuşak-Balkan-Boşnak söyleyişidir (-i- ince ünlü). Anlam ve manevî hatıra aynıdır: f-ṭ-m kökünden fāṭima = sütten-kesilmiş; ateşten-koparılmış-kurtulmuş. Hz. Peygamber'in "Onun adı Fâtıma'dır çünkü Allah onu ve sevenlerini cehennem-ateşinden korur" hadisi (İbn Hibban) adın ateşten korunmuş etimolojisini popülerleştirir. Türkçede Fatime yazımı özellikle Boşnak-Arnavut-Türkmen göçmen ailelerinde, Çukurova/Antakya gibi yumuşak söyleyişe yatkın bölgelerde ve klasik-edebî kullanımlarda görülür.

Popülerlik

Fatime, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ve Balkan ailelerinin sevdiği klasik kız adlarından biri olarak ilk yıllarda 26. sırada görünür. 20. yüzyıl boyunca Fatıma yazımı daha yaygınlaştıkça Fatime yazımı 200-500 sıralarına yerleşti; Boşnak-Arnavut göçmen ailelerinde tercih edilen yumuşak-söyleyiş varyantı oldu. 2025'te #386 sıradadır.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.265.528.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Hz. Fâtıma ez-Zehrâ, İslamî kadın-velilerin en üstün-makamlısıdır — Sayyidat Nisā' al-Cenne (Cennet Hanımlarının Efendisi) lakabıyla anılır ve İslamî manevî-hiyerarşide Hz. Meryem, Hz. Hatice, Hz. Asiye ile birlikte cennetin dört üstün-kadını arasında sayılır. Türk-İslam ailelerinde Fatime veya Fatıma adı koymak çocuğa Hz. Fâtıma'nın iman-asalet-sabır mirasının manevî hatırasını yakıştırma anlamı taşır; ad asla doğrudan Kur'an'da geçmez (bk. üç-aşamalı Kur'an konvansiyonunun C kategorisi: İslamî gelenek, Kur'anî kelime-temeli yok) ama İslamî gelenek-üzerinden manevî-yoğunluğu yüksektir.

Tarihi Figürler

Hz. Fâtıma ez-Zehrâ

605-632, Mekke / Medine

Hz. Peygamber'in dört kızından en küçüğü ve sembolik olarak en sevileni; Hz. Hatice'den olma. Hz. Ali ile evlendi; Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in annesidir — Hz. Peygamber'in soyu (ehl-i beyt) Hz. Fâtıma üzerinden devam etmiştir.

Edebiyatta ve Folklorda

Bk. *Fatıma* maddesi edebî-referanslar bölümü

Hz. Fâtıma'nın hayat hikâyesi ve manevi mirası, Siyer-i Nebî gelenek-metinlerinde ve özellikle Şia-Alevî-Bektaşî edebiyatında merkezî bir konuma sahiptir.

Uluslararası Karşılıkları

  • ArapçaFāṭima (فاطمة)
  • FarsçaFātime
  • BoşnakçaFatima / Fatime
  • ArnavutçaFatime
  • İspanyolcaFátima (Portekiz/İspanyol Hristiyan kullanımıyla da)

Fatime İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Fatime isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet