Fatıma, Arapçada 'sütten kesilmiş' demektir ve gelenekte 'kötülükten sakınan' diye yorumlanır; Hz. Peygamber'in kızı ve Hz. Ali'nin eşi Hz. Fatıma'nın adıdır. 1855 yılında 40. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 268. sırada yer alıyor.
Deneyin
Fatıma İsminin Anlamı ve Kökeni
Fatıma, Arapça kökenli klasik bir kız adıdır; 'sütten kesilen' anlamına gelir ve gelenekte 'kötülükten sakınan, korunmuş' diye yorumlanır. Hz. Peygamber'in en küçük kızı, Hz. Ali'nin eşi ve Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin'in annesi olan Hz. Fatıma ez-Zehra İslam kadın kutsallık geleneğinin merkez figürüdür. Türkçeye Osmanlı yoluyla iki paralel yazımla geçmiştir: Fatma (halk söyleyişi) ve Fatıma (Arapça asli yazım). TÜİK kayıtlarında Fatıma ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1855 yılında 40. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 268. sırayla listelenmektedir.
Fatıma, Arapçada "sütten kesmek, ayırmak, koparmak" anlamındaki kökten gelen dişil biçimdir: "sütten kesilmiş, ayrılmış". İslam tefsir geleneği adın ikinci, manevi anlamını da öne çıkarır: Hz. Peygamber'in "Fatıma adı, onun ve onu sevenlerin cehennem ateşinden ayrıldığı için verilmiştir" sözü — zayıf bir rivayet olsa da çok aktarılır — adı "kötülükten ayrılmış, korunmuş" manasıyla yüklemiştir. Türkçeye iki yazımla yerleşmiştir: t ile m arasındaki ı sesinin düşmesiyle oluşan ve halk söyleyişinin en yaygın klasik biçimi olan Fatma, bir de Arapça asli yazımı koruyan resmî-edebî Fatıma. İkisi aynı adın iki yüzüdür.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Fatıma İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Fatıma, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Fatıma isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Fatıma, TÜİK kayıtlarının başladığı 1850'den bu yana listededir ve en güçlü dönemini 19. yüzyılın ortasında yaşadı: 1850'lerde 40. ile 80. sıralar arasında dolaştı, 1855'te 40. sırayla zirvesine çıktı. Halk söyleyişi Fatma'nın baskın olduğu Anadolu'da asli yazım Fatıma yüzyıl boyunca yavaşça geriledi ve 1970'lerle 1980'lerde 400'lü sıralara indi. 2005'ten sonra yeniden yükseldi ve 2016'da 206. sıraya çıktı. 2025'te 268. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
SabitGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 5.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Fatıma adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Fatıma adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Fatıma, cennetin dört üstün hanımından biri (Hz. Meryem, Hz. Hatice, Hz. Asiye ile birlikte). Sünni gelenekte Hz. Peygamber'in hadis rivayet eden en yakın aile üyelerinden biri olarak saygı görür. Şia ve Alevi-Bektaşi geleneklerinde Hz. Fatıma Ehl-i Beyt'in (Peygamber Ailesi) merkezindedir; Hz. Ali ile birlikte Pençe-i Al-i Aba (Aba-altındaki Beş; Peygamber, Ali, Fatıma, Hasan, Hüseyin) anlatısının kurucu figürüdür. Türk-İslam ailelerinde Fatıma/Fatma adı koymak, Hz. Peygamber'in en sevgili kızının manevi hatırasını aktarma niyetini taşır — Türkiye'de yüzyıllardır en yaygın kız adlarından biridir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Fatıma bint Muhammed (Fatımatu'z-Zahra)
yaklaşık 605-632, Mekke / MedineHz. Peygamber'in Hz. Hatice'den doğan dört kızının en küçüğü ve babası vefat ettiğinde hayatta olan tek kızı. Hz. Ali ile evlendi; bu evlilikten Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin doğdu. Babasının ardından yaklaşık beş buçuk ay sonra vefat etti. Zehrâ (nur yüzlü), Betûl (iffetli, namuslu) ve babasının kendisine verdiği Ümmü Ebîhâ (babasının annesi) lakaplarıyla anılır.
Edebiyatta ve Folklorda
Hadis külliyatları (Buhari, Müslim, Tirmizi)
Hz. Fatıma'nın hayatı ve sözleri Sünni hadis külliyatlarının pek çok bölümünde aktarılır. Özellikle seyyidetu nisa' el-alamin (Buhari, Müslim) ve Fatıma benden bir parçadır, onu üzen beni üzer (Buhari) hadisleri Türk-İslam vaaz ve sohbet geleneğinde sıkça anılır.
Maktel-i Hüseyin geleneği
Hz. Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilişini anlatan ağıt edebiyatı geleneğinde Hz. Fatıma'nın annesel acısı ve fedakârlığı merkezi tema olarak işlenir. Türk Alevi-Bektaşi geleneğinde Hz. Fatıma sevgisi inanç pratiklerinin ana bileşenlerindendir.
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Fatıma bint Muhammed
Hz. Peygamber'in en sevdiği kızı (605-632); Hz. Ali ile evlendi; Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in annesi. Cennetin dört üstün hanımından biri (Meryem, Asiye, Hatice ile birlikte). Fatımatu'z-Zahrâ (Parlayan Fatıma) sıfatıyla anılır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaFatima
- Türkçe (halk söyleyişi)Fatma
- FarsçaFatimeh
- UrducaFatima
- Boşnakça / ArnavutçaFatima
- İspanyolca / PortekizceFátima