Gazal ismi “Ceylan; divan şiirinde sevgilinin benzetmesi” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #402).
Deneyin
Gazal İsminin Anlamı ve Kökeni
Gazal, Arapça gazal sözcüğünden gelir ve "ceylan, antilop" anlamına gelen kız adıdır. Klasik Arap-Fars-Türk divan şiirinde ceylan gözlü, ceylan bakışlı, ceylan narinliği terkipleri sevgilinin estetik tasvirinin merkez imgesidir; aynı kökten klasik şiir türü gazel (gazaliyya) gelir. Hafız, Sa'di, Cami gibi büyük Pers şairlerinin merkez şiir formu olan gazel, Türk divan geleneğinde de Nedim, Baki ve Şeyh Galip gibi şairlerin elinde olgunlaşmıştır. Türkçeye Osmanlı klasik edebiyatı yoluyla geçmiş, şiirsel kız adlarının köklü bir üyesi olmuştur.
Aynı kök ailesinden gazala (dişi ceylan), gazal (kaside türü Arap-Pers şiiri — özellikle aşk temalı), tagazzul (gazel söyleme) sözcükleri türer. Klasik Pers-Türk divan şiirinde gazel özel bir şiir türünün adıdır; Hafız, Sa'di, Fuzuli, Baki divanlarındaki gazeller aşk söyleyişinin kurucu metinleridir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Gazal İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Gazal deyince öne çıkan iki özellik:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
Doğa Sevgisi
Mevsimi, havayı, toprağı gündelik hayatın parçası sayan bir karakter. Doğa sevgisi burada manzara beğenmek değil, ritmini oradan almak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Gazal, 1854'ten itibaren TÜİK kayıtlarında zarif bir kız adı olarak görünür; en yüksek yeri 1855'teki 82. sıradır. 19. yüzyılın sonunda 180. sıralar çevresine indi, 20. yüzyıl boyunca da yavaş yavaş geriledi: 1930'da 233., 1960'ta 356., 1990'da 435. sıradaydı ve 2014'te 528. sıraya düştü. Son yıllarda belirgin bir toparlanma var; 2025'te 402. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 12.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Gazal adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Gazal adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: gazal (ceylan) Kur'an'da doğrudan geçmez; ancak klasik tefsir geleneğinde Bakara 2:259-260'ta Hz. İbrahim'in kuşları diriltme mucizesi anlatılırken hayvan tasvirleri yer alır. Klasik İslami söyleyişte ceylan masumiyet ve narinlik sembolü olarak yer alır; Ayn el-gazal (ceylan gözü) tabiri sevgilinin estetik tasvirinin kavramlarındandır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaĞazal
- FarsçaĞazal
- UrducaĞazal
- BoşnakçaGazal