Haşmet ismi “Arapça 'haşmet' — azamet, ihtişam” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #497).
Deneyin
Haşmet İsminin Anlamı ve Kökeni
Haşmet, Arapça kökenli bir erkek adı olarak "azamet, ihtişam, gösterişli vakar" anlamına gelir; sözcük Arapçada 'edep, vakar' demekti, 'ihtişam' anlamını Türkçede kazandı. Osmanlı'da "Haşmetlü" (Haşmetli) onursal sıfatı padişaha ve diğer hükümdarlara hitapta kullanılırdı. Divan şairlerinden Haşmet (öl. 1768), Lâle Devri'nden sonra yetişen ve III. Mustafa döneminde saray çevresinde tanınan bir şairdir. TÜİK kayıtlarında Haşmet ismine ilk olarak 1868 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (108.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 497. sırayla listelenmektedir.
Haşmet, Arapçada 'utanma duygusu, edep, ağırbaşlılık, vakar' anlamındaki sözcükten gelir. Sözcük Türkçede anlam kaydırarak 'şaşaa, ihtişam, görkem' demeye başlamıştır; Osmanlı'da hükümdara "Haşmetlü" diye hitap edilmesi bu yeni anlamı yerleştirdi. Türk Dil Kurumu sözlüğü bugün de iki yüzü birlikte verir: 'büyüklük, görkem' yanında 'kibarlık, nezaket' ve 'alçak gönüllülük'. Aynı kökten haşem (maiyet) sözcüğü türer; ihtişam ve muhteşem de Türkçede bu aileye bağlanır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Haşmet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Haşmet isminde öne çıkan üç özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Haşmet, 19. yüzyıl Osmanlı nüfus kayıtlarından tanıdık bir ad. 1868'deki 108. sıralık zirvesinden sonra gerilese de, son dönemde toparlanma eğilimindedir; 2020 kaydında 497. sıraya çıkmıştır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 100.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Haşmet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Haşmet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Haşmet
d. İstanbul, öl. 1768, RodosLâle Devri'nden sonra yetişen Osmanlı divan şairi. Nüktedanlığı ve hicivleriyle ün kazandı; devlet büyüklerini iğneleyen dizeleri yüzünden III. Mustafa onu Bursa'ya sürdü, şair Rodos'ta sürgündeyken öldü. Nef'î ve Nâbî gibi ustalara yazdığı nazîrelerle tanınır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaحشمة (haşma)