Hasret
Hasret İsminin Anlamı ve Kökeni
Hasret, Arapça hasra sözcüğünden gelir; h-s-r (üzülmek, iç-burulmak) kökünden türeyen ve "derin özlem, iştiyak, ulaşılamayan için duyulan acı" anlamlarına gelen bir kız adıdır. Kur'an-ı Kerim'de Yusuf Suresi 12:84'te Hz. Yakub'un oğlu Yusuf için duyduğu acıyı dile getirdiği ya hasrata 'ala Yusuf (Vah Yusuf'a olan acım!) ifadesinde geçer. Türkçede halk söyleyişte hasret kalmak, hasret çekmek, hasretle yad etmek deyimleri ad anlamını besler. Cumhuriyet sonrası Türk halk-arabesk müziğinin en yüklü duygu sözcüklerinden biri olarak ad popülerliğinde merkezi bir rol oynamıştır.
Hasret, Arapça kökenli "özlem, derin arzu, ayrılık acısı" anlamlarına gelir. Klasik Türk-Osmanlı halk şiir geleneğinde hasret sevgiliden uzak kalmanın acısını ifade eden temel duygu kavramlarındandır; Yunus Emre'den Karacaoğlan'a, halk-aşık edebiyatının merkezi temalarından biridir. Aynı kavram klasik tasavvuf edebiyatında fırak (Allah'tan ayrılık) ile ortak duygusal alanı paylaşır.
Popülerlik
Hasret, 1881'den itibaren TÜİK kayıtlarında dindar ve halk türkü edebi Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslam ailelerinde 200-400 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #320 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-hasra Kur'ani pişmanlık özlem söyleyişinin merkez kavramlarındandır. Kıyamet günü isimlerinden biri yevm el-hasra (üzüntü pişmanlık günü; Meryem 19:39 — Ve-anzirhum yevme el-hasra) klasik İslami kelam tefsir geleneğinde işlenir. Klasik İslami tasavvuf geleneği hasrat el-Mahbub (Sevgili-Allah-özlemi) kavramıyla hasret sözcüğünü manevi iştiyak geleneğine taşımıştır. Türk-İslam ailelerinde Hasret adı koymak, çocuğa manevi iştiyak ve derin duygu karakter niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Kur'an-ı Kerim'de: Yâsîn Suresi, 30. Ayet
Ah, kullara olan üzüntü! Onlara hiçbir resul gelmiyor ki onunla alay etmesinler.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Yasin 30
Ya hasratan 'ala el-'ibad ma ya'tihim min rasulin illa kanu bihi yastahzi'un — "Ah, kullara olan üzüntü! Onlara hiçbir resul gelmiyor ki onunla alay etmesinler." Yasin 30, el-hasra sözcüğünün Kur'ani kullanımının merkez metinlerindendir; Hasret adının doğrudan Kur'ani dayanağıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaḤasra
- FarsçaḤasrat
- UrducaHasrat
- BoşnakçaHasreta