Hatun

KızTürkçeGeleneksel

Anlam ve Köken

Hatun, Türkçe hātun (Eski Türkçe qātun) — Köktürk yazıtlarındaki kadın hükümdar unvanı — "hanım, hatun, kadın hükümdar" anlamlarını birleştirir. Modern Türkçe Hanım sözcüğüyle aynı kökten gelen iki paralel formdan biridir; Hatun daha resmi-asaletli, Hanım daha gündelik kullanılır. Osmanlı saray geleneğinde padişah hanımları için özel saygı unvanıdır (Mihrimah Hatun, Hürrem Hatun). Anadolu'nun yaygın kız adı geleneklerinin köklü bir tercihidir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #363 sıradadır.

Türkçe Hatun, Eski Türkçe qātun (Köktürk yazıtlarındaki kadın hükümdar unvanı) sözcüğünün modern Türkçe söyleyişidir. Hatun > Hanım dönüşümünde q > h ses-değişimi (Türkçenin yumuşaması) ve son sesin t-n yapısının sadeleşmesi rol oynar. Osmanlı saray geleneğinde Hatun özellikle padişah eşleri ve hanım üyelerine verilen unvandı (Mihrimah Hatun, Hürrem Hatun); Cumhuriyet sonrası modern Türkçede Hanım gündelik-saygı, Hatun ise daha klasik-saygı hitabı olarak ayrışmıştır. Kişi adı olarak Anadolu'nun köklü tercihlerindendir.

Popülerlik

Hatun, 1850 TÜİK kayıtlarında 100-300 sıralarında bulunur ve 19. yüzyıl Anadolu'sunun yaygın saygın-kadın adlarından biriydi. 20. yüzyıl boyunca 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #363 sıradadır.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.274.547.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Hayme Ana (Hayme Hatun)

yaklaşık 1200-1281, Söğüt / Domaniç

Osmanlı'nın kurucu Ertuğrul Bey'in annesi; Kayı boyunun ana-figürü olarak Türk-Osmanlı kuruluş anlatısının merkezindedir. Domaniç'teki türbesi her yıl Eylül ayında düzenlenen Hayme Ana Anma Törenine ev sahipliği yapar; Pir Annesi (anaların pîri) sıfatıyla anılır. Türk-İslam kadın-tasavvuf hatırasının somut figürlerinden biridir.

Edebiyatta ve Folklorda

Köktürk Yazıtları — *qātun* terminolojisi

Köktürk Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarında (732-735) Türk hükümdar-aile terminolojisinde qātun (kağanın eşi-yardımcısı) terimi kullanılır; Hatun sözcüğünün doğrudan kökenidir.

Modern Kültürde

Diriliş Ertuğrul

tv-dizi · 2014

TRT 1'de 2014-2019 arasında yayınlanan tarihi-Selçuklu dizi; Ertuğrul Bey'in annesi Hayme Ana karakteri (Hülya Korel Darcan) Türk popüler kültüründe Hatun adının kahraman-anne hatırasını canlı tuttu.

Uluslararası Karşılıkları

  • Türkçe (varyant)Hanım
  • Eski TürkçeQātun
  • MoğolcaQatun
  • AzericeXatun

Ünlü İsimdaşlar

Hayme Ana (Hayme Hatun)

Tarihi figür

Osmanlı'nın kurucu Ertuğrul Bey'in annesi (öl. yaklaşık 1281); Türk-İslam tasavvuf-tarih geleneğinde *Pir Annesi* sıfatıyla anılır.

Hatun İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Hatun isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet