Döne

Döne, Türkçe dön- (dönmek, çevrilmek) fiilinin emir dilek formundan oluşan halk adıdır. TDK Kişi Adları Sözlüğü'nün belirttiği özel bir niyet anlamı vardır: "Bundan sonraki çocuklar erkek olsun" dileğiyle aileler kız çocuklarına bu adı koyarlardı; yani kızlık akışı dönsün, sonraki çocuk erkek olsun dileği. Anadolu halk folklorunun cinsiyet tercihli adlandırma geleneklerinin tipik örneğidir.

Türkçe Döne, dön- (Eski Türkçe tön- — "dönmek, çevrilmek") fiilinin emir dilek formudur — "o dönsün, akış değişsin." Aynı kökten Döndü (geçmiş zaman, o döndü), Dönüş, Dönder, Dönen türetilmiştir. Döne özel olarak cinsiyet tercihli halk dilek anlamı taşır: "Bundan sonra kız değil, erkek doğsun" niyetiyle koyulan ad. Bu, Anadolu'nun erkek evlat tercihli aile yapısının dilbilim folklor düzleminde somutlaşmış izidir. Aynı kategoride başka adlar: Yeter (artık kız yeter), Songül (son gül — son kızımız), Tamam (artık tamam — yeter), Hadi (haydi erkek çıksın). Bu geleneğin modernleşmeyle gerilemesi Türk toplumsal cinsiyet algısının evrimini yansıtan bir göstergedir.