Hicret

Hicret, Arapça al-hijra (الهجرة) — h-j-r (terk-etmek, göç-etmek) kökünün isim-formu — bir-ülkeden-başka-bir-ülkeye-göç-etme, klasik İslamî 622 Hicret-yan-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı, Hz. Peygamber'in Mekke'den-Medîne'ye-göçü anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Bir ülkeden başka bir ülkeye göç etme manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Muhājir (göç-eden; klasik İslamî al-Muhājirūn — Mekke'den-Medîne'ye-göç-eden-Sahabeler-grubu yan-bağlanır), al-Muhājirūn (Muhâcirler — klasik İslamî onursal-grup), al-mahjar (göç-yeri), al-hijrī (hicrî — klasik İslamî takvim-yan-yapı söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Kur'an-ı Kerîm'de hājarū/al-muhājirīn söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: Tevbe 9:20 Alladhīna āmanū wa-hājarū wa-jāhadū fī sabīli'llāhi bi-amwālihim wa-anfusihim a'ẓamu darajatan 'inda'llāh wa-ulā'ika humu al-fā'izūn — "İman-edip Allah-yolunda mallarıyla ve canlarıyla hicret-eden ve cihâd-edenler, Allah katında derecesi-en-büyüktür; işte onlar kurtuluşa-erenlerdir"; Nahl 16:41 Wa-lladhīna hājarū fī'llāhi min ba'di mā ẓulimū la-nubawwi'annahum fī al-dunyā ḥasanah — "Zulme-uğradıktan sonra Allah-yolunda hicret-edenleri dünyada güzel-bir-yere-yerleştireceğiz". Klasik İslamî takvimi (Hicrî takvim) Hz. 'Ömer ibn al-Khaṭṭāb döneminde 622 Hicret söz-yapısını başlangıç-yan-yapı olarak belirlendi. 107 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.

Arapça al-hijra (الهجرة), h-j-r ("terk-etmek, göç-etmek; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde h-j-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Muhājir — göç-eden, al-Muhājirūn — Muhâcirler-çoğul; klasik İslamî onursal-grup söz-yapısı, al-mahjar — göç-yeri, al-hijrī — hicrî; klasik İslamî takvim-yan-yapı söz-yapısı, hajara — terk-etti, muhājara — göç-yan-yapı, al-hāqir — yan-form söz-yapısı yan-örgüsü") kökünün isim-formu — bir-ülkeden-başka-bir-ülkeye-göç-etme, klasik İslamî 622 Hicret-yan-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı, Hz. Peygamber'in Mekke'den-Medîne'ye-göçü. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Bir ülkeden başka bir ülkeye göç etme manasında nitelendirir. Klasik İslamî sîret-tarihinde Hz. Peygamber'in Mekke'den-Medîne'ye 622'de göçü (Hicret) klasik İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Sünni söz-örgüsünde al-Muhājirūn (Mekke'den-Medîne'ye-göç-eden-Sahabeler-grubu) ve al-Anṣār (Medîne'de-Hz. Peygamber'i-karşılayan-Sahabeler-grubu; bk. Ensar maddesi yan-form söz-örgüsü Tevbe 9:100 yan-bağlamı) iki-onursal-grubun söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de hājarū/al-muhājirīn/al-muhājirāt söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: (1) Tevbe 9:20 Alladhīna āmanū wa-hājarū wa-jāhadū fī sabīli'llāhi bi-amwālihim wa-anfusihim a'ẓamu darajatan 'inda'llāh wa-ulā'ika humu al-fā'izūn — "İman-edip Allah-yolunda mallarıyla ve canlarıyla hicret-eden ve cihâd-edenler, Allah katında derecesi-en-büyüktür; işte onlar kurtuluşa-erenlerdir" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî hicret-onursal söz-merkezi söz-imgesi; (2) Tevbe 9:100 Wa al-sābiqūna al-awwalūna mina al-Muhājirīna wa al-Anṣāri wa-lladhīna-ttaba'ūhum bi-iḥsānin raḍiya'llāhu 'anhum wa-raḍū 'anhu — "Mukaddem-öncüler, Muhâcirlerden ve Ensâr'dan; ve onları-iyilikle-takip-edenler — Allah onlardan râzı-oldu; onlar da O'ndan râzı-oldular" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî onursal-grup söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi (bk. Ensar maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada); (3) Nahl 16:41 Wa-lladhīna hājarū fī'llāhi min ba'di mā ẓulimū la-nubawwi'annahum fī al-dunyā ḥasanah — "Zulme-uğradıktan sonra Allah-yolunda hicret-edenleri dünyada güzel-bir-yere-yerleştireceğiz"; (4) Hac 22:58 Wa-lladhīna hājarū fī sabīli'llāhi thumma qutilū aw mātū la-yarzuqannahumu'llāhu rizqan ḥasanā — "Allah-yolunda hicret-edip-sonra-öldürülen veya ölenleri Allah güzel-bir-rızıkla-rızıklandıracaktır"; (5) Mümtehine 60:10 Yā ayyuhā lladhīna āmanū idhā jā'akumu al-mu'minātu muhājirātin fa-mtaḥinūhunna — "Mü'min-kadınlar muhâcir-olarak size geldiklerinde, onları imtihan-edin". Klasik İslamî takvimi (Hicrî takvim) Hz. 'Ömer ibn al-Khaṭṭāb döneminde (saltanat 634-644) 622 Hicret söz-yapısını başlangıç-yan-yapı olarak belirlendi yan-bağlanır; klasik İslamî Hijri takvim söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-İslamî söz-örgüsünde Hicret-i Nabawiyya (Hz. Peygamber'in-Hicreti) — Sevr-Mağarası yan-bağlamı (Hz. Peygamber'in Hz. Ebû Bekir'le birlikte 3-gün sığındığı mağara; Tevbe 9:40 Idh humā fī al-ghāri yan-bağlamı yan-bağlanır), Yathrib > al-Madīnatu al-Munawwara (Aydınlatılmış-Şehir; Medîne onursal-yan-form söz-yapısı; bk. Medine maddesi yan-form söz-örgüsü), al-Suhr-Sürayyâ-yıldızı yan-bağlamı klasik halk-Sünnî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Hicret özellikle 1918'den itibaren dindar-eğitimli Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik onursal-yan-yapı unisex söz-yapısı oldu (klasik halk-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Hicret yan-formunda yerleşmiştir.