İlayda

İlayda, Türkçe il + ayda veya Grekçe-Anadolu mitolojik Iliada/Iliad (İlyada) köklerinden türediği tartışılan modern bir kadın addır. Türk Dil Kurumu literatüründe "su perisi, naiad" anlamıyla verilen bu ad, Homer'in antik Grek destanı İlyada (Ἰλιάς — Troya Savaşı) ile adsal benzerlik gösterir ancak etimolojik olarak bağlantısı belirsizdir. Modern Türk kadın ismi olarak 2003'te Türkiye'nin #15 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

İlayda adının etimolojisi Türk onomastik literatüründe açıkça çözümlenmemiştir. İki ana hipotez vardır: (1) Grek mitoloji-yansıması: Homeros'un İlyada (Ἰλιάς — Ilias — Troya Savaşı destanı) kelimesinin Türkçe uyarlaması olabileceği yorumu; Türkçe bazı ad sözlüklerinde İlayda'nın "su perisi" anlamı verilmesi (Homeros'un İlyadasında ise naiadlar, yani su perileri, birçok yerde geçer) dolaylı bir kültürel bağı düşündürür. Ancak Ilias sözcüğü aslında Ilion (Troya'nın antik adı) şehrinden türer ve İlion'un destanı anlamını taşır — su perisi anlamıyla doğrudan etimolojik bağı yoktur. (2) Türkçe iç-türetme: İl + ayda ("memleketin ayı" benzeri bir birleştirme) yorumu da öne sürülür ancak dil-bilimsel olarak zayıftır. Bu nedenle İlayda muhtemelen 20. yüzyıl öz Türkçe ad türetme geleneğinin Grek-Anadolu mitolojik ad-yankısıyla beslenmiş modern bir türetmedir. Özel ad olarak kullanımı 1980'ler sonrası başlamış, 2000'lerde zirveye ulaşmıştır.