Kayı
Kayı İsminin Anlamı ve Kökeni
Kayı, Oğuz Türklerinin 24 boyundan biri olan ve Osmanlı Hanedanı'nın da çıktığı Kayı boyunun adından türeyen öz Türkçe bir erkek adıdır. Reşidüddin'in Camiü't-Tevarih'ine göre Oğuz Han'ın torunu Kayı'dan türeyen bu boy, Anadolu Selçuklu sonrası Söğüt-Domaniç bölgesine yerleşerek Osmanlı Beyliği'nin temellerini attı (1299). Kayı boyu damgası (üç çatallı boy işareti) Osmanlı simgeselliğinin parçasıdır. Türkiye'de Türkçü tarihsel söylemin yükseldiği 1970'ler-1990'lar döneminde özellikle dindar-milli ailelerin tercih ettiği erkek adlarındandır.
Kayı, Oğuz Kağan destanına göre Oğuz'un torunlarından Kayı'dan (Kayığ) türeyen boyun adıdır; Kâşgarlı Mahmud'un Divânu Lugâti't-Türk'ünde (11. yy) Oğuz boyları arasında ilk sırada anılır. Sözcük eski Türkçede "sağlam, güçlü, kudret sahibi" anlamındadır. Boyun ongunu (kutsal kuşu) şahindir; iki ok ile bir yaydan oluşan boy damgası (IYI işareti), Kayı boyunun simgesi olarak Osmanlı geleneğine taşınmıştır.
Popülerlik
Kayı, TÜİK'in düzenli olarak izlediği adlar arasında yer almaz; daha çok Türk tarihine ve Oğuz mirasına ilgi duyan ailelerce verilen az bilinen bir addır. 2014-2019 arasında yayımlanan Diriliş: Ertuğrul dizisinin Kayı boyunu geniş kitlelere tanıtmasıyla ada duyulan ilgi belirgin biçimde artmıştır.
Tarihi Figürler
Ertuğrul Gazi
Kayı boyu beyi, ~1191-1281Söğüt ve Domaniç yöresine yerleşen Kayı boyunun beyi; oğlu Osman Gazi'nin kurduğu Osmanlı Beyliği'nin temellerini attığı kabul edilir.
Modern Kültürde
Diriliş: Ertuğrul
Dizi · 2014Kayı boyunun Söğüt yöresine yerleşme mücadelesini anlatan, TRT'de 2014-2019 arasında yayımlanan tarihî dizi; Kayı adını ve boy damgasını popüler kültürde yeniden canlandırmıştır.